Tata Steel चे CEO टी. व्ही. नरेंद्रन यांनी भारतीय कंपन्यांना इशारा दिला आहे. जागतिक स्तरावर सुरू असलेल्या भू-राजकीय तणावाच्या काळात केवळ खर्च कमी करण्यापेक्षा पुरवठा साखळी (Supply Chain) अधिक मजबूत करण्यावर कंपन्यांनी भर दिला पाहिजे.
Tata Steel चे CEO आणि मॅनेजिंग डायरेक्टर टी. व्ही. नरेंद्रन यांनी भारतीय उद्योगांना एक महत्त्वाचा सल्ला दिला आहे. त्यांनी म्हटले आहे की, आता कंपन्यांनी केवळ जुन्या पद्धतीच्या 'कॉस्ट एफिशिएन्सी' मॉडेल्सवर अवलंबून राहून चालणार नाही. विशेषतः पश्चिम आशियातील तणावामुळे जागतिक पुरवठा साखळीची ठिसूळता समोर आली असून, आता स्पर्धेत टिकून राहण्यासाठी 'रेझिलियन्स' (लवचिकता) हाच मुख्य आधार ठरेल.
जागतिक बदलांचा भारतीय व्यवसायावर परिणाम
नरेंद्रन यांच्या मते, बाहेरील धक्कादायक घडामोडींचा थेट परिणाम देशांतर्गत व्यवसायांवर होतो. विशेषतः मॅन्युफॅक्चरिंग क्षेत्रात ऊर्जेचे वाढते भाव, मालवाहतुकीचे (Freight) वाढलेले दर आणि विमा हप्त्यांचा फटका कंपन्यांना बसत आहे. गेल्या अनेक दशकांपासून स्वस्त पर्यायांच्या शोधात असणाऱ्या कंपन्यांसाठी, लॉजिस्टिक मार्ग अस्थिर झाल्यावर हे धोरण मोठे नुकसानकारक ठरू शकते.
धोरणात्मक बदल आवश्यक
Tata Steel सारख्या मोठ्या भांडवली गुंतवणूक असलेल्या कंपन्यांसाठी ही एक मोठी रणनीती आहे. नरेंद्रन यांच्या मते, बाह्य धोके कमी करण्यासाठी कंपन्यांना आता बॅकअप सोर्सिंग आणि पर्यायी पुरवठादारांचा विचार करावा लागेल. याचा अर्थ, अल्पकाळात कंपन्यांचा ऑपरेटिंग खर्च थोडा वाढू शकतो, परंतु दीर्घकालीन स्थिरतेसाठी हे आवश्यक आहे.
भारतीय अर्थव्यवस्थेने एप्रिल-जून तिमाहीत ७.८% विकास आणि गुंतवणुकीत ११.९% वाढ दर्शवली असली, तरी ही गती टिकवण्यासाठी जागतिक व्हॅल्यू चेनमध्ये अधिक खोलवर प्रवेश करणे गरजेचे आहे. केवळ व्हॉल्यूम वाढवण्यापेक्षा उत्पादनांचे डिझाइन, इंजिनिअरिंग आणि बौद्धिक संपदा (IP) स्वतःच्या ताब्यात असणे हेच कंपन्यांसाठी अधिक फायदेशीर ठरेल.
मनुष्यबळ आणि तंत्रज्ञानाची भूमिका
नरेंद्रन यांनी मनुष्यबळाच्या महत्त्वाला विशेष महत्त्व दिले आहे. भारताची तरुण लोकसंख्या तेव्हाच खऱ्या अर्थाने विकासाला हातभार लावेल, जेव्हा हे कामगार तंत्रज्ञानाशी सुसंगत असतील. मॅन्युफॅक्चरिंग क्षेत्र अधिक ऑटोमेटेड होत असल्याने, केवळ पायाभूत सुविधांवर खर्च न करता कर्मचाऱ्यांचे प्रशिक्षण आणि R&D वर गुंतवणूक करणाऱ्या कंपन्या बाजारातील अस्थिरता अधिक चांगल्या प्रकारे हाताळू शकतील.