सर्वोच्च न्यायालयाचा KSRTC ला धक्का
सर्वोच्च न्यायालयाने केरळ स्टेट रोड ट्रान्सपोर्ट कॉर्पोरेशनला (KSRTC) कर्मचाऱ्यांप्रमाणेच पेन्शनर्सनाही महागाई भत्त्यात (DA) समान वाढ देण्याचे आदेश दिले आहेत. हा निर्णय KSRTC साठी एक मोठा आर्थिक धक्का मानला जात आहे, कारण ही कंपनी आधीच प्रचंड तोट्यात आहे.
समानतेचा अधिकार आणि DA/DR मधील फरक
सर्वोच्च न्यायालयाच्या खंडपीठाने कर्मचाऱ्यांना 14% DA वाढ आणि पेन्शनर्सना केवळ 11% DR वाढ देण्याचा केरळ सरकारचा आदेश रद्द केला. न्यायालयाने स्पष्ट केले की, महागाईचा फटका सर्वांना सारखाच बसतो, त्यामुळे DA आणि DR मध्ये फरक करणे हे घटनेच्या कलम १४ अंतर्गत समानतेच्या अधिकाराचे उल्लंघन आहे. या आदेशामुळे KSRTC ला आता पेन्शनर्सनाही कर्मचाऱ्यांइतकीच वाढ द्यावी लागेल, ज्यामुळे एकूण खर्च वाढेल.
KSRTC ची बिकट आर्थिक परिस्थिती
KSRTC ची आर्थिक स्थिती अत्यंत बिकट आहे. कंपनी दरमहा सरासरी ₹123 कोटींचा तोटा नोंदवत आहे. 2023-24 या आर्थिक वर्षात कंपनीने ₹1,314.04 कोटींचा निव्वळ तोटा केला आहे. कंपनीवर एकूण ₹17,000 कोटींपेक्षा अधिक कर्ज आहे. कर्मचाऱ्यांचे पगार आणि भत्ते कंपनीच्या एकूण उत्पन्नाच्या 60% पेक्षा जास्त आहेत. कंपनीला दरमहा सुमारे ₹120 कोटींची सरकारी मदत केवळ पगार आणि पेन्शनसाठी लागते.
निर्णयाचे दूरगामी परिणाम
गेल्या 9 वर्षांत राज्य सरकारने KSRTC ला सुमारे ₹13,000 कोटींची आर्थिक मदत दिली आहे. या नवीन आदेशामुळे राज्य सरकारवरही अतिरिक्त भार पडणार आहे. देशभरातील इतर सरकारी कंपन्यांसाठी हा निर्णय एक नवा पायंडा घालू शकतो, जिथे कर्मचारी आणि पेन्शनर्सच्या लाभांमध्ये फरक केला जातो. KSRTC ला उत्पन्नाचे नवे स्रोत शोधावे लागतील किंवा सरकारकडून अधिक मदतीवर अवलंबून राहावे लागेल.