SEBI च्या ताज्या वार्षिक अहवालानुसार, २०२५-२६ मध्ये भारतीय शेअर बाजाराने मजबूत देशांतर्गत लवचिकता दर्शवली, GDP वाढ **7.7%** राहिली. परदेशी गुंतवणूकदारांनी (FPIs) विक्रमी **$19.7 अब्ज** ची विक्री केली असली तरी, देशांतर्गत संस्थात्मक गुंतवणूकदारांनी (DIIs) बाजाराला आधार दिला. मात्र, वाढलेल्या कच्च्या तेलाच्या किमती आणि भू-राजकीय तणाव यांसारखे जागतिक धोके २०२६-२७ साठी चिंतेचे कारण आहेत.
SEBI चा अहवाल काय सांगतो?
भारतीय प्रतिभूती आणि विनिमय मंडळ (SEBI) ने २०२५-२६ साठीचा आपला वार्षिक अहवाल प्रसिद्ध केला आहे. या अहवालात असे म्हटले आहे की, जागतिक स्तरावर आव्हानात्मक परिस्थिती असूनही भारतीय अर्थव्यवस्थेने चांगली लवचिकता दाखवली आहे. देशाचा वास्तविक GDP वाढीचा दर मागील वर्षाच्या 7.1% वरून वाढून 7.7% झाला आहे. मात्र, या काळात भारतीय शेअर बाजारावर बाह्य घटकांमुळे मोठे दबाव दिसून आले.
FPI ची रेकॉर्ड विक्री आणि देशांतर्गत आधार
आर्थिक वर्ष २०२५-२६ मध्ये परदेशी पोर्टफोलिओ गुंतवणूकदारांनी (FPIs) बाजारातून विक्रमी $19.7 अब्ज इतकी मोठी रक्कम काढून घेतली. या सततच्या विक्रीमुळे, अमेरिकन डॉलरच्या दृष्टीने निफ्टी ५० सारख्या प्रमुख बाजार निर्देशांकांमध्ये सुमारे 14% घट झाली. परंतु, भारतीय शेअर बाजाराला स्थानिक संस्थात्मक गुंतवणूकदार, विशेषतः म्युच्युअल फंडांकडून मोठा आधार मिळाला. मार्च २०२६ पर्यंत या देशांतर्गत गुंतवणूकदारांनी इक्विटी होल्डिंग्ज 17% पर्यंत वाढवली, ज्यामुळे परदेशी गुंतवणूकदारांच्या विक्रीचा प्रभाव कमी होण्यास मदत झाली.
जागतिक धोके आणि आर्थिक दृष्टिकोन
सरकारी भांडवली खर्च आणि खाजगी उपभोग यांसारख्या देशांतर्गत घटकांमुळे अर्थव्यवस्थेत मजबुती दिसत असली, तरी SEBI ने २०२६-२७ च्या आर्थिक दृष्टिकोनासाठी काही धोके देखील अधोरेखित केले आहेत. अहवालानुसार, विशेषतः मध्य पूर्वेतील भू-राजकीय तणाव ही एक प्रमुख चिंता आहे. याव्यतिरिक्त, जर कच्च्या तेलाच्या किमती सातत्याने $100 प्रति बॅरल च्या वर राहिल्यास, भारताची आयात किंमत वाढू शकते, चालू खात्यातील तूट वाढू शकते आणि महागाईवर दबाव येऊ शकतो. या बाह्य धक्क्यांपासून आर्थिक स्थैर्य राखण्यासाठी स्ट्रॅटेजिक पेट्रोलियम रिझर्व्ह आणि आयातीचे विविधीकरण आवश्यक असल्याचे नियामकाने सुचवले आहे.
नियामक बदल
बाजाराचे मूल्यांकन आणि देशांतर्गत अर्थव्यवस्थेची ताकद यावर जागतिक दबाव कसा हाताळला जातो, यावर पुढील काही तिमाहीतील बाजाराची दिशा अवलंबून असेल. याव्यतिरिक्त, बाजारातील कार्यक्षमता सुधारण्यासाठी नियामक SEBI ने काही महत्त्वाचे नियम देखील लागू केले आहेत. ३ ऑगस्ट २०२६ पासून इक्विटी रोख विभागासाठी 20-मिनिटांची नवीन क्लोजिंग ऑक्शन सेशन (CAS) लागू करण्यात आली आहे, जी ट्रेडिंग दिवसाच्या अंतिम मिनिटांमध्ये चांगली किंमत शोधण्यात मदत करेल.