FY27 च्या पहिल्या सहामाहीत भारतीय रुपयाने जागतिक आर्थिक दबावाला धैर्याने तोंड दिले आहे. क्रूड ऑईलच्या वाढत्या किमती आणि अमेरिकन व्याजदरांचे संकट असतानाही, RBI च्या विक्रमी परकीय चलन साठ्यामुळे रुपया **1.1%** घसरणीसह सावरलेला दिसतोय.
रुपयाची कामगिरी आणि RBI ची ढाल
आर्थिक वर्ष 2027 च्या पहिल्या सहामाहीत भारतीय रुपयाने मोठी स्थिरता दाखवली आहे. मागील आर्थिक वर्षात झालेली 9.9% घसरण पाहता, यावर्षीची केवळ 1.1% घसरण ही अर्थव्यवस्थेसाठी दिलासादायक आहे. जागतिक स्तरावर भू-राजकीय तणाव आणि ऊर्जेच्या महागलेल्या किमती असतानाही, रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाने (RBI) बाजारात हस्तक्षेप करून रुपयाची पडझड रोखली आहे.
सरकारी बँकांनी डॉलरची विक्री करून रुपयाला 96 च्या पातळीवर स्थिरावण्यास मदत केली, विशेषतः जुलै आणि सप्टेंबरमधील तणावाच्या काळात. याव्यतिरिक्त, NRI ठेवी आणि बाह्य व्यावसायिक कर्ज (ECB) सुलभ करण्यासाठी RBI ने नवीन 'स्वॅप फॅसिलिटी' (Swap Facilities) सुरू केल्या आहेत.
क्रूड ऑईल आणि अमेरिकन बॉण्ड्सचे आव्हान
सध्या भारतासमोर सर्वात मोठे संकट म्हणजे क्रूड ऑईलच्या किमती, ज्या प्रति बॅरल $108 च्या आसपास आहेत. भारत आपली 90% तेलाची गरज आयात करतो, त्यामुळे डॉलरची मागणी वाढून रुपयावर दबाव येतो. तसेच, अमेरिकन 10-वर्षीय ट्रेझरी यील्ड 5% च्या वर गेल्याने जागतिक बाजारात डॉलर मजबूत झाला आहे.
बॉण्ड मार्केट आणि भविष्यातील संकेत
देशांतर्गत बॉण्ड मार्केटमध्येही या घडामोडींचे पडसाद दिसत आहेत. 10-वर्षीय सरकारी बॉण्ड यील्ड 7.17% वर स्थिरावले असून, गेल्या सहा महिन्यांत यात 13 बेसिस पॉइंट्सची वाढ झाली आहे. हे वाढते व्याजदर भविष्यात कर्ज घेणाऱ्यांसाठी महागाईचे लक्षण ठरू शकतात.
विक्रमी परकीय चलन साठा
सध्या भारताची आर्थिक स्थिती भक्कम आहे. 18 सप्टेंबरअखेर भारताचा फॉरेक्स रिझर्व्ह (Forex Reserves) $765.90 अब्ज या विक्रमी उच्चांकावर पोहोचला आहे, ज्यात गेल्या वर्षाच्या शेवटपासून $78 अब्जची भर पडली आहे. आता गुंतवणूकदारांचे पूर्ण लक्ष ऑक्टोबरमध्ये होणाऱ्या RBI च्या धोरणात्मक बैठकीकडे (Monetary Policy Meeting) लागले असून, तिथले निर्णय पुढील दिशा ठरवतील.