भारतीय रुपया स्थिर: कच्च्या तेलात २०% वाढ होऊनही फक्त ०.८% घसरण

तेलाच्या महागाईला रुपयाने दिली मात!

जुलै महिन्यात भारतीय रुपयाने (Indian Rupee) चांगलीच लवचिकता दाखवली. पश्चिम आशियातील वाढत्या तणावामुळे कच्च्या तेलाच्या (Crude Oil) जागतिक किमती 20% पेक्षा जास्त वाढल्या, पण रुपयावर याचा फारसा परिणाम झाला नाही. अमेरिकन डॉलरच्या तुलनेत रुपया फक्त 0.8% ने घसरला. मागील काही वर्षांच्या तुलनेत, जेव्हा तेलाच्या किमती वाढल्यावर रुपयाची मोठी घसरण व्हायची, ही एक सकारात्मक बाब आहे.

RBI चा हस्तक्षेप आणि परकीय गुंतवणूक

भारतीय रिझर्व्ह बँकेने (RBI) परकीय चलन बाजारात सक्रियपणे हस्तक्षेप करून रुपयाची अस्थिरता कमी केली. यासोबतच, परकीय पोर्टफोलिओ गुंतवणुकीने (FPI) भारतीय बाजारात 22 महिन्यांतील उच्चांक गाठला. गुंतवणूकदारांनी भारतीय शेअर्समध्ये (Equities) मोठी गुंतवणूक केली. त्यामुळे, जेव्हा तेलाच्या किमती वाढल्याने पैशाचा ओघ बाहेर जातो, तेव्हा या गुंतवणुकीने समतोल राखला. अमेरिकन डॉलर इंडेक्समध्ये 1.3% ची घट झाल्यामुळेही रुपयाला आधार मिळाला.

परकीय गंगाजळीचा मोठा आधार

भारताची परकीय गंगाजळी (Forex Reserves) $682.4 अब्ज डॉलर्स पर्यंत पोहोचली आहे. ही रक्कम देशासाठी सुमारे 10 महिन्यांच्या आयातीसाठी पुरेशी मानली जाते. त्यामुळे RBI ला रुपयाचे व्यवस्थापन करण्यासाठी मोठी ताकद मिळाली आहे. सेवा निर्यातीतील वाढ आणि परदेशातून येणाऱ्या पैशांमुळे (Remittance) रुपयाला आणखी बळकटी मिळत आहे.

भविष्यातील बाजाराचे अंदाज

सध्या परिस्थिती नियंत्रणात असली तरी, पश्चिम आशियातील संघर्षामुळे बाजारात चिंता कायम आहे. तेलाच्या वाढलेल्या किमतींमुळे भारताची आयात बिले आणि चालू खात्यातील तूट (Current Account Deficit) वाढण्याचा धोका आहे. जर भू-राजकीय परिस्थिती बिघडली, तर रुपयामध्ये जास्त अस्थिरता येऊ शकते. पुढील काळात डॉलर 95.25-95.75 या पातळीवर राहण्याची शक्यता आहे. गुंतवणूकदार FPI गुंतवणुकीचा ओघ कायम राहतो का आणि RBI निर्यात स्पर्धात्मक ठेवण्यासाठी हस्तक्षेप कसा करते, यावर लक्ष ठेवून असतील.