रुपयाची घसरण आणि FII चा काढता पाय
गेल्या काही दिवसांपासून भारतीय रुपयाची घसरण सुरूच आहे. मंगळवारी डॉलरच्या तुलनेत रुपया 95.29 वर स्थिरावला. याचे मुख्य कारण म्हणजे परदेशी संस्थात्मक गुंतवणूकदारांनी (FIIs) भारतीय बाजारातून मोठ्या प्रमाणात गुंतवणूक काढून घेणे. 2016 नंतर प्रथमच FIIs ची इक्विटीमधील गुंतवणूक इतकी कमी झाली आहे. याशिवाय, कच्च्या तेलाच्या वाढत्या किमतींनी देखील रुपयावरील दबाव वाढवला आहे.
बाजारातील अस्थिरता आणि RBI चे धोरण
भारतीय शेअर बाजारात थोडी तेजी असली तरी, जागतिक गुंतवणूकदारांचा दृष्टिकोन मात्र सावध आहे. भारतीय बाजारपेठ आता जगातील टॉप ५ मूल्यांकनाच्या यादीतून बाहेर पडली आहे. तैवान आणि दक्षिण कोरियासारख्या टेक-हेवी बाजारपेठांनी आघाडी घेतली आहे. याचे कारण म्हणजे भारताचा सेमीकंडक्टर आणि AI-इन्फ्रास्ट्रक्चर यांसारख्या भविष्यवेधी क्षेत्रांमध्ये कमी सहभाग.
भू-राजकीय तणाव आणि RBI ची भूमिका
सध्याची परिस्थिती रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) साठी आव्हानात्मक आहे. भू-राजकीय तणाव, तेलाच्या किमतीतील अस्थिरता आणि रुपयाचे अवमूल्यन या त्रिसूत्रीचा सामना RBI ला करावा लागत आहे. पश्चिम आशियातील संकट 100 दिवसांहून अधिक काळ सुरू आहे, ज्यामुळे चलनवाढ आणि GDP वाढीच्या अंदाजांवर परिणाम होण्याची शक्यता आहे. कच्च्या तेलाच्या आयातीवरील भारताचे अवलंबित्व यामुळे किमती वाढल्यास परिस्थिती आणखी बिघडू शकते.
पुढील दिशा: RBI कडे लक्ष
RBI चे गव्हर्नर संजय मल्होत्रा आणि मॉनेटरी पॉलिसी कमिटी (MPC) कडे आता सर्वांचे लक्ष लागले आहे. तज्ञांच्या मते, RBI रेपो रेटमध्ये कोणताही बदल न करता तो 5.25% वर कायम ठेवू शकते. मात्र, RBI आपल्या धोरणात्मक वक्तव्यात कठोर भूमिका घेऊ शकते. परदेशी गुंतवणुकीतील घट आणि रुपयाचे अवमूल्यन या पार्श्वभूमीवर RBI विकासाला प्राधान्य देईल की रुपयाला स्थैर्य देईल, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल.
