भारतीय रुपया आज डॉलरसमोर **38** पैशांनी घसरला आणि **95.70** वर खुला झाला. मध्य पूर्वेतील तणावामुळे कच्च्या तेलाच्या (Crude Oil) आंतरराष्ट्रीय बाजारात ब्रेंट क्रूड **$79** प्रति बॅरलच्या वर गेल्यानं रुपयावर दबाव वाढला आहे. यामुळे भारताच्या आयात बिलावर आणि व्यापार संतुलनावर परिणाम होण्याची शक्यता आहे.
तेलाच्या वाढत्या किमती आणि रुपयावर परिणाम
भारताची मोठी गरज तेल आयातीवर अवलंबून आहे. जागतिक बाजारात तेलाच्या किमती वाढल्यास, आयातीसाठी भारताला जास्त डॉलर्सची गरज भासते. यामुळे डॉलरची मागणी वाढते आणि रुपयावर दबाव येतो. ब्रेंट क्रूड $79 प्रति बॅरलच्या वर गेल्याने भारताच्या व्यापार संतुलनाबाबत (Trade Balance) चिंता वाढली आहे.
याचा थेट परिणाम केवळ चलनावरच नाही, तर महागाईवरही (Inflation) होऊ शकतो. वाहतूक आणि उत्पादनासाठी ऊर्जा हा महत्त्वाचा घटक असल्याने, तेलाच्या वाढलेल्या किमतीमुळे वस्तू आणि सेवा महाग होऊ शकतात. गुंतवणूकदार यावर लक्ष ठेवून आहेत की याचे रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाच्या (RBI) व्याजदर धोरणावर किंवा वाहतूक, रसायन आणि विमान वाहतूक क्षेत्रांवर काय परिणाम होईल.
डॉलरची मजबूत स्थिती
सध्या जागतिक स्तरावर डॉलरही मजबूत स्थितीत आहे. भू-राजकीय तणावाच्या काळात गुंतवणूकदार डॉलरला सुरक्षित गुंतवणूक (Safe Asset) मानतात. यामुळे डॉलरची मागणी वाढली आहे. आशियाई चलनांमध्ये चीनी युआन आणि इंडोनेशियन रुपियामध्ये थोडी वाढ दिसली, तरी जपानी येन आणि दक्षिण कोरियन वोन यांसारखी चलनेही दबावाखाली होती.
पुढे तेलाच्या किमती स्थिर राहतात की वाढतात, यावर बाजाराचे लक्ष असेल. जर तेलाच्या किमतीत जास्त अस्थिरता राहिली, तर रुपयामध्येही चढ-उतार दिसून येतील. तसेच, भारताच्या व्यापार तूट (Trade Deficit) डेटावरही लक्ष ठेवावे लागेल, जेणेकरून तेल दरवाढीचा अर्थव्यवस्थेवर होणारा नेमका परिणाम समजू शकेल.