आजच्या सत्रात Indian Rupee ने डॉलरच्या तुलनेत ९५.७९ चा नीचांकी स्तर गाठला. जागतिक स्तरावर क्रूड ऑइलचे वाढते भाव आणि परदेशी गुंतवणूकदारांची विक्री यामुळे रुपयावर दबाव दिसत आहे. तरीही, देशाची **$७८५.७१ अब्ज** इतकी विक्रमी फॉरेक्स रिझर्व्ह (Forex Reserves) एक मोठा आधार ठरत आहे.
भारतीय रुपयावर गेल्या तीन दिवसांपासून दबाव कायम असून शुक्रवारी तो ९५.५७ वर बंद झाला. इंट्रा-डे मध्ये रुपयाने ९५.७९ चा खालचा स्तर गाठला होता. गेल्या काही सत्रांत रुपयामध्ये १ टक्क्यांहून अधिक घसरण झाली असून, आता बाजार ९६ च्या पातळीकडे लक्ष ठेवून आहे, जी एक महत्त्वाची सायकोलॉजिकल मर्यादा मानली जात आहे.
क्रूड ऑइलचा विळखा
या घसरणीचे मुख्य कारण म्हणजे जागतिक बाजारात वाढलेले एनर्जीचे दर. ब्रेंट क्रूड ऑइल $१०० ते $१०८ प्रति बॅरल दरम्यान स्थिरावल्यामुळे भारताचे आयात बिल वाढले आहे. भारताला मोठ्या प्रमाणात इंधन आयात करावे लागते, त्यामुळे डॉलरची मागणी वाढून रुपयावर नकारात्मक परिणाम होत आहे.
रिझर्व्ह बँकेचे (RBI) कवच
जरी रुपया घसरत असला तरी, ४ सप्टेंबर २०२६ पर्यंत भारताची परकीय चलन गंगाजळी $७८५.७१ अब्ज या ऐतिहासिक उच्चांकावर आहे. आरबीआय या साठ्याचा वापर करून बाजारातील अस्थिरता नियंत्रित करत आहे. याशिवाय, परदेशी चलनाची उपलब्धता वाढवण्यासाठी NRI डिपॉझिट्ससारख्या साधनांचाही प्रभावी वापर केला जात आहे.
गुंतवणूकदारांसाठी दिशा
रुपयाची ही घसरण विविध क्षेत्रांवर संमिश्र परिणाम करणारी आहे:
- नकारात्मक प्रभाव: विमान सेवा (Aviation), ऑईल मार्केटिंग कंपन्या आणि रासायनिक उत्पादक, ज्यांना कच्च्या मालासाठी आयातीवर अवलंबून राहावे लागते, त्यांच्या नफ्यावर (Margins) दबाव येऊ शकतो.
- सकारात्मक प्रभाव: आयटी (IT) आणि फार्मा (Pharma) क्षेत्रातील निर्यातदार कंपन्यांना कमकुवत रुपयाचा फायदा होऊ शकतो, कारण त्यांची कमाई डॉलरमध्ये होते.