भारतीयांसाठी आनंदाची बातमी! आजच्या सुरुवातीच्या व्यापारात रुपया अमेरिकन डॉलरच्या तुलनेत **31** पैशांनी मजबूत झाला आहे. कच्च्या तेलाच्या घसरलेल्या किमती आणि परकीय फंडांचा सततचा ओघ यामुळे रुपयाला आधार मिळाला आहे. ब्रेंट क्रूड **5%** ने घसरले आहे आणि भारताचा परकीय चलन साठा **$682.35 अब्ज** डॉलर्सवर पोहोचला आहे, ज्यामुळे रुपया सलग पाचव्या सत्रातही वाढत आहे.
रुपयाला दिलासा: कारणे काय?
आठवड्याच्या सुरुवातीलाच भारतीय रुपयाने मोठी झेप घेतली आहे. आजच्या सुरुवातीच्या व्यापारात रुपया अमेरिकन डॉलरच्या तुलनेत 31 पैशांनी वधारून 95.12 वर पोहोचला. मागील आठवड्यातही रुपयाने चांगली कामगिरी केली होती आणि सलग पाचव्या सत्रात तो मजबूत झाला आहे. जागतिक स्तरावर अनुकूल परिस्थिती निर्माण झाल्याने रुपयाला चालना मिळाली आहे.
कच्च्या तेलाचा प्रभाव
रुपयाला मजबुती मिळण्यामागे कच्च्या तेलाच्या किमतींमधील मोठी घसरण हे एक प्रमुख कारण आहे. मध्य पूर्वेतील तणाव निवळल्याने ब्रेंट क्रूडच्या किमती 5% नी घसरून $83.66 प्रति बॅरलवर पोहोचल्या. कच्च्या तेलाच्या कमी किमती भारतासारख्या आयात-आधारित अर्थव्यवस्थेसाठी फायदेशीर ठरतात, कारण यामुळे आयात बिल कमी होते आणि चालू खात्यावरील (Current Account) दबाव कमी होतो.
डॉलर निर्देशांकाची भूमिका
त्याचबरोबर, डॉलर इंडेक्स (Dollar Index) ज्यात अमेरिकन डॉलरची इतर प्रमुख चलनांच्या तुलनेत ताकद मोजली जाते, तोही खाली आला आहे. यामुळे रुपयाला आणखी बळ मिळाले आहे.
देशांतर्गत घटकही महत्त्वाचे
जागतिक घडामोडींव्यतिरिक्त, देशांतर्गत घटकांनीही रुपयाला स्थैर्य प्रदान केले आहे. परकीय संस्थात्मक गुंतवणूकदार (FIIs) भारतीय शेअर बाजारात नेट खरेदीदार म्हणून कायम आहेत. त्यांनी मागील ट्रेडिंग दिवशी ₹277.48 कोटी किमतीचे शेअर्स खरेदी केले. परदेशी गुंतवणूकदारांचा हा सततचा रस रुपयाची मागणी कायम ठेवतो.
याशिवाय, भारतीय रिझर्व्ह बँकेने (RBI) परकीय चलन बाजारात केलेले सक्रिय व्यवस्थापन हे रुपयातील टोकाची अस्थिरता रोखण्यासाठी उपयुक्त ठरले आहे.
परकीय चलन साठ्यात विक्रमी वाढ
रिझर्व्ह बँकेच्या ताज्या आकडेवारीनुसार, 24 जुलै रोजी संपलेल्या आठवड्यात भारताचा परकीय चलन साठा $6.118 अब्ज डॉलर्सने वाढून $682.354 अब्ज डॉलर्सवर पोहोचला. मोठ्या प्रमाणात असलेला परकीय चलन साठा हा बाह्य धक्क्यांविरुद्ध एक बफर म्हणून काम करतो आणि कठीण काळात मध्यवर्ती बँकेला चलन व्यवस्थापित करण्यास मदत करतो.
गुंतवणूकदारांनी काय पहावे?
सध्याची परिस्थिती सकारात्मक असली तरी, बाजारातील सहभागी कच्च्या तेलाच्या किमती आणि मध्यवर्ती बँकेची धोरणे यांच्यातील संबंधांवर बारकाईने लक्ष ठेवून आहेत. कच्च्या तेलाच्या किमतीत सातत्याने घसरण झाल्यास देशांतर्गत महागाई नियंत्रणात ठेवण्यास मदत होईल, ज्यामुळे व्याजदरांच्या अपेक्षांवर परिणाम होईल.
ट्रेझरी तज्ञांच्या मते, ट्रेडर रुपया आणि डॉलर यांच्यातील 95.00-95.50 या श्रेणीवर लक्ष ठेवतील. याव्यतिरिक्त, परदेशी फंडांच्या प्रवाहातील सततचे अपडेट्स आणि भू-राजकीय स्थिरतेतील कोणतेही बदल येत्या आठवड्यात पाहणे महत्त्वाचे ठरेल.