रुपयात ५ पैशांची सुधारणा, डॉलरच्या तुलनेत ९६.११ वर; जागतिक बाजाराचा प्रभाव

अमेरिकन डॉलरच्या तुलनेत भारतीय रुपया आज, बुधवारी, ५ पैशांनी मजबूत झाला. पश्चिम आशियातील भू-राजकीय तणाव आणि वाढत्या कच्च्या तेलाच्या किमतींचा भारतीय रुपयावर परिणाम होण्याची शक्यता आहे.

रुपयामध्ये किरकोळ वाढ

अमेरिकन डॉलरच्या तुलनेत भारतीय रुपयाने आज, बुधवारी, सुरुवातीच्या व्यापारात ५ पैशांची किरकोळ वाढ नोंदवली. रुपया ९६.११ च्या पातळीवर पोहोचला. जागतिक बाजारात डॉलर कमकुवत झाल्याने रुपयाला आधार मिळाला आहे. मात्र, पश्चिम आशियातील भू-राजकीय तणाव आणि वाढत्या कच्च्या तेलाच्या किमती यांसारख्या समस्यांचा दबाव कायम आहे.

पश्चिम आशियातील तणाव आणि तेलाच्या किमती

पश्चिम आशियातील अस्थिरता बाजारासाठी चिंतेचा विषय बनली आहे. इराणने ऊर्जा निर्यातीमध्ये व्यत्यय आणण्याचा इशारा दिल्यानंतर तणाव वाढला आहे. यामुळे ब्रेंट क्रूड तेलाच्या किमती १.१०% नी वाढून $८५.६६ प्रति बॅरल झाल्या आहेत. भारतासारख्या ऊर्जा-आयात करणाऱ्या देशांसाठी, तेलाच्या वाढत्या किमतींमुळे डॉलरची मागणी वाढते आणि रुपयावर दबाव येतो.

देशांतर्गत बाजारातील सेंटिमेंट आणि FII चा दबाव

या बाह्य आव्हानांना तोंड देत असताना, देशांतर्गत शेअर बाजाराने काहीसा आधार दिला. BSE सेन्सेक्स ५५० अंकांनी वधारून सुरु झाला, ज्यामुळे बाजारातील एकूण सेंटिमेंट सुधारण्यास मदत झाली. तथापि, रुपया विदेशी संस्थात्मक गुंतवणूकदारांच्या (FII) हालचालींवर अधिक संवेदनशील आहे. उपलब्ध माहितीनुसार, FIIs ने मंगळवारी सुमारे ₹७३९.६९ कोटी किमतीचे शेअर्स विकले. या गुंतवणूकदारांची सततची विक्री रुपयाला डॉलरच्या तुलनेत लक्षणीयरीत्या सुधारण्यापासून रोखणारा एक संरचनात्मक घटक आहे.

आर्थिक आकडेवारी आणि चलनवाढीचा कल

देशांतर्गत आर्थिक निर्देशकांचे चित्र संमिश्र आहे. जून महिन्यासाठी घाऊक किंमत चलनवाढ (Wholesale Price Inflation) ९.८७% पर्यंत वाढली, जी मे महिन्यातील ९.६८% पेक्षा जास्त आहे. अन्न आणि बिगर-अन्न वस्तूंच्या वाढत्या किमती हे या वाढीचे मुख्य कारण आहे, ज्यामुळे भविष्यात मौद्रिक धोरणाबाबत अपेक्षा बदलू शकतात. वित्तीय आघाडीवर, चालू आर्थिक वर्षात १३ जुलैपर्यंत प्रत्यक्ष कर संकलनात (Direct Tax Collections) १६.४०% ची वाढ होऊन ते ₹६.५१ लाख कोटी पेक्षा जास्त झाले आहे, ज्याला मजबूत कॉर्पोरेट कर पावत्यांचा आधार आहे. रुपयामध्ये अस्थिरता असतानाही, महसुलातील ही वाढ वित्तीय स्थैर्य प्रदान करते.

यापूर्वी, वाढलेल्या US ट्रेझरी यील्ड्स आणि डॉलरच्या वाढत्या मागणीमुळे रुपया मे महिन्यानंतर प्रथमच ९६ च्या पातळीच्या खाली गेला होता. बाजारातील विश्लेषकांच्या मते, भविष्यात रुपया ९५.९० ते ९६.५० या दरम्यान राहण्याची शक्यता आहे. गुंतवणूकदारांनी ब्रेंट क्रूडच्या किमतीतील चढ-उतार, FII चा ट्रेडिंग पॅटर्न आणि पश्चिम आशियातील भू-राजकीय परिस्थितीतील पुढील घडामोडींवर लक्ष ठेवणे महत्त्वाचे ठरेल, कारण हे घटक रुपयाची तात्काळ दिशा ठरवतील.