भारतीय रुपया डॉलरच्या तुलनेत **९६** च्या पातळीजवळ पोहोचला आहे. कच्च्या तेलाचे वाढते भाव आणि अमेरिकन ट्रेझरी यील्डमधील तेजीमुळे बाजारात चिंतेचे वातावरण असून, गुंतवणूकदार आता आरबीआयच्या (RBI) भूमिकेकडे डोळे लावून बसले आहेत.
भारतीय रुपयावर सध्या मोठा दबाव दिसून येत असून, १५ सप्टेंबर २०२६ रोजी तो डॉलरच्या तुलनेत ९५.९० ते ९६.०० च्या रेंजमध्ये व्यवहार करत आहे. जागतिक स्तरावर वाढलेले ऊर्जेचे दर आणि अमेरिकन सरकारी रोख्यांवरील वाढते परतावे या घसरणीला कारणीभूत ठरत आहेत.\n\n### यील्ड आणि तेलाचा दुहेरी मारा\n\nरुपयाच्या कमकुवतपणामागे दोन प्रमुख कारणे आहेत. पहिले म्हणजे, अमेरिकेचे १० वर्षांचे ट्रेझरी यील्ड ५% पर्यंत पोहोचले आहे, जो २००७ नंतरचा उच्चांक आहे. जेव्हा अमेरिकन बाँड्सवर असा खात्रीशीर परतावा मिळतो, तेव्हा विदेशी गुंतवणूकदार भारतीय बाजारातून पैसे काढून डॉलरमध्ये गुंतवणूक करणे पसंत करतात. दुसरे म्हणजे, कच्च्या तेलाचे (Brent Crude) भाव $१०७ प्रति बॅरलच्या वर गेले आहेत. भारत आपल्या एकूण गरजेच्या ८५% तेल आयात करत असल्याने, तेलाच्या वाढत्या किमतींमुळे डॉलरची मागणी वाढते आणि रुपयावर दबाव निर्माण होतो.\n\n### आरबीआयचे बळकट कवच\n\nरुपयावर दबाव असला तरी, रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) पूर्ण तयारीनिशी मैदानात आहे. ४ सप्टेंबर २०२६ अखेर भारताचा परकीय चलन साठा विक्रमी $७८५ अब्ज इतका झाला आहे. हा मोठा साठा बाजारातील चढ-उतार कमी करण्यासाठी बफर म्हणून काम करत आहे, ज्यामुळे चलनात होणारी घसरण अनियंत्रित होणार नाही याची दक्षता आरबीआय घेत आहे.\n\n### महागाई आणि भविष्यातील आव्हाने\n\nऑगस्ट महिन्यातील किरकोळ महागाई (CPI) ४.८२% नोंदवण्यात आली होती. रुपयाची घसरण आणि तेलाचे चढे भाव यामुळे आयात महाग होऊन देशांतर्गत महागाई वाढण्याची शक्यता आहे. आता सर्व लक्ष अमेरिकन फेडरल रिझर्व्हच्या पुढील धोरणाकडे लागले आहे, जिथे २५ बेसिस पॉइंट्स व्याजदर वाढीची शक्यता वर्तवली जात आहे. फेडची भूमिका आणि आरबीआयचे लिक्विडिटी मॅनेजमेंट यावरच भारतीय रुपयाची पुढील दिशा ठरेल.