बाजारात रुपयाची नाजुक चाल
२५ फेब्रुवारी २०२६ रोजी भारतीय रुपया अमेरिकन डॉलरसमोर थोडा मजबूत झाला, पण ही तेजी फार काळ टिकण्याची शक्यता कमी आहे. डॉलर इंडेक्समध्ये ०.०७% ची घट होऊन तो ९७.७७ वर आला, तसेच देशांतर्गत शेअर बाजारात मोठी उसळी पाहायला मिळाली. सेन्सेक्स ५५८.७९ अंकांनी वाढून ८२,७८४.७१ वर पोहोचला, तर निफ्टी १५७.०५ अंकांनी वाढून २५,५८१.७० वर गेला. या सकारात्मक वातावरणाचा फायदा रुपयाला झाला.
तेलाचा भडका आणि FII ची विक्री डोकेदुखी
मात्र, दोन मोठ्या कारणांमुळे रुपयाची वाढ मर्यादित राहिली. पहिली गोष्ट म्हणजे, आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्च्या तेलाच्या (Crude Oil) किमती वाढल्या. ब्रेंट क्रूड १.३७% वाढून $७१.७४ प्रति बॅरलवर पोहोचले. भारताची तेलाची आयात जास्त असल्याने, तेलाच्या वाढलेल्या किमतींमुळे देशाची आयात बिले वाढतात आणि व्यापार तूट (Trade Deficit) वाढते, ज्यामुळे रुपयावर दबाव येतो.
दुसरे कारण म्हणजे, परकीय संस्थात्मक गुंतवणूकदारांनी (FII) २४ फेब्रुवारी रोजी बाजारात ₹१०२.५३ कोटींची निव्वळ विक्री केली. बाजारातील अनिश्चितता आणि विशेषतः AI मुळे IT स्टॉक्सवरील परिणामामुळे FII ची विक्री वाढताना दिसत आहे. याचा थेट परिणाम रुपयावर झाला.
आर्थिक आकडेवारी आणि पुढील दिशा
देशाची आर्थिक स्थिती पाहता, जानेवारी २०२६ मध्ये व्यापारातील तूट (Merchandise Trade Deficit) वाढून $३४.६८ अब्ज झाली आहे. २०२६ च्या तिसऱ्या तिमाहीत चालू खात्यातील तूट (CAD) GDP च्या २.३% राहण्याचा अंदाज आहे. अशा परिस्थितीत, रुपया ९०.७५ ते ९१.२५ या रेंजमध्ये राहण्याची शक्यता विश्लेषक व्यक्त करत आहेत. RBI रुपयाला स्थिर ठेवण्यासाठी प्रयत्न करत असले तरी, आंतरराष्ट्रीय बाजारातील घडामोडींचा रुपयाच्या मूल्यावर परिणाम होत राहील.