Whalesbook
बाजारात घसरण, रुपयाला RBI चा आधार
आज भारतीय शेअर बाजारात मोठ्या प्रमाणात विक्रीचा दबाव दिसला. BSE Sensex 509.77 अंकांनी घसरून 72,822.60 वर पोहोचला, तर NSE Nifty50 मध्ये 141.20 अंकांची घट होऊन तो 22,571.90 वर स्थिरावला. या घसरणीचे एक प्रमुख कारण म्हणजे परदेशी संस्थागत गुंतवणूकदारांनी (FII) मागील गुरुवारी भारतीय बाजारातून तब्बल ₹9,931.13 कोटी काढून घेतले होते.
मात्र, या नकारात्मक वातावरणात भारतीय रुपयाला रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाकडून (RBI) आधार मिळाला. RBI ने परकीय चलन बाजारात बँकांच्या नेट ओपन पोझिशन्सवर $100 दशलक्ष (Million) इतकी मर्यादा घातली. या कठोर उपायामुळे रुपया डॉलरसमोर 92.85 या पातळीवर सावरला. हा निर्णय विशेषतः आयातदार आणि सरकारसाठी तात्पुरता दिलासा देणारा आहे.
भू-राजकीय तणाव आणि तेलाच्या किमतींची चिंता
बाजारात घसरण होण्यामागे भू-राजकीय तणाव हे एक प्रमुख कारण ठरले. पश्चिम आशियातील, विशेषतः इराण आणि होर्मुझ सामुद्रधुनीतील वाढत्या तणावामुळे जागतिक बाजारात ब्रेंट क्रूड (Brent crude) तेलाच्या किमती $109 प्रति बॅरलच्या पुढे झेपावल्या आहेत. भारताची 85% गरज तेलाच्या आयातीतून भागते, त्यामुळे तेलाच्या वाढत्या किमती देशात महागाई वाढवण्याची चिंता वाढवतात. विश्लेषकांच्या मते, क्रूड तेलाच्या प्रत्येक $10 च्या वाढीमुळे भारताच्या चालू खात्यावरील तूट (Current Account Deficit) अंदाजे $15 अब्ज नी वाढू शकते.
डॉलरची मजबुती आणि FII Outflows
याचवेळी, मजबूत अमेरिकन डॉलर इंडेक्स (US Dollar Index - DXY) सुमारे 100.17 वर टिकून आहे, ज्यामुळे रुपयांसारख्या उदयोन्मुख चलनांवर दबाव वाढत आहे. मार्च 2026 मध्ये परदेशी गुंतवणूकदारांनी भारतीय इक्विटीमधून विक्रमी $12.3 अब्ज काढून घेतले, ज्यामुळे बाजारातील विक्रीचा दबाव अधिक वाढला. बाजारातील ही अस्थिरता इंडिया VIX (India VIX) 26 च्या वर राहिल्याने स्पष्ट होते.
रुपयाची कामगिरी आणि पुढील वाटचाल
जरी RBI च्या हस्तक्षेपामुळे रुपया काही प्रमाणात सावरला असला, तरी त्याचे चित्र तितकेसे आश्वासक नाही. गेल्या महिन्यात रुपया 1.47% घसरला आहे, तर मागील 12 महिन्यांत ही घसरण 7.99% पर्यंत पोहोचली आहे.
सध्याच्या परिस्थितीत, अनेक विश्लेषकांना बाजारात पुढील काळातही अस्थिरता दिसण्याची शक्यता आहे. पश्चिम आशियातील घडामोडी आणि कच्च्या तेलाच्या किमती यावर सर्व काही अवलंबून असेल. Nifty साठी 22,450-22,500 ची पातळी तात्पुरता आधार देऊ शकते. मात्र, दीर्घकालीन दृष्ट्या भारताचे अंतर्गत आर्थिक घटक (domestic fundamentals) मजबूत असल्याचे काही तज्ज्ञांचे मत आहे.