आज १५ सप्टेंबर २०२६ रोजी भारतीय रुपया **३० पैशांनी** घसरून **९५.८४** वर पोहोचला आहे. आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठेत ब्रेंट क्रूड ऑइलचे दर **१०६ डॉलरच्या** पार गेल्याने आणि परदेशी गुंतवणूकदारांच्या (FII) विक्रीमुळे रुपयावर मोठा दबाव वाढला आहे.
मंगळवारी, १५ सप्टेंबर २०२६ रोजी गणेश चतुर्थीच्या सुट्टीनंतर बाजार उघडताच रुपयामध्ये मोठी कमजोरी दिसून आली. मागील सत्रात रुपया ९५.५४ वर बंद झाला होता, मात्र आज तो ९५.८४ या निचांकी पातळीवर घसरला आहे.
रुपया घसरण्याचे मुख्य कारण काय?
या पडझडीमागील सर्वात मोठे कारण म्हणजे जागतिक बाजारात वाढलेले कच्च्या तेलाचे दर. ब्रेंट क्रूड ऑइल फ्युचर्स आता १०६.९४ डॉलर प्रति बॅरलवर पोहोचले आहेत. मध्यपूर्वेतील वाढत्या तणावामुळे, विशेषतः सौदी अरेबियातील ऊर्जा प्रकल्पांवरील हल्ल्यांच्या बातम्यांमुळे पुरवठ्यावर परिणाम होण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे. भारत आपल्या गरजेच्या बहुतांश इंधनाची आयात करतो, त्यामुळे कच्च्या तेलाच्या किमती वाढल्या की भारताचे 'इम्पोर्ट बिल' वाढते आणि डॉलरची मागणी वाढल्याने रुपयावर थेट दबाव येतो.
इतर दबावाचे घटक:
- मजबूत डॉलर: जगभरातील अस्थिरतेमुळे गुंतवणूकदार 'सेफ हेवन' म्हणून डॉलरकडे वळत आहेत. वाढत्या अमेरिकन ट्रेझरी यील्ड्समुळे डॉलर अधिक मजबूत झाला आहे.
- FII ची विक्री: परदेशी गुंतवणूकदारांनी (FII) गेल्या शुक्रवारी भारतीय शेअर बाजारातून तब्बल ₹९३०.९० कोटींची विक्री केली आहे. जेव्हा परदेशी गुंतवणूकदार आपले शेअर्स विकून बाहेर पडतात, तेव्हा ते चलनाचे रूपांतर डॉलरमध्ये करतात, ज्यामुळे रुपया कमकुवत होतो.
गुंतवणूकदारांसाठी धोक्याची घंटा:
तेलाच्या वाढत्या किमती केवळ रुपयालाच नाही, तर देशाच्या अर्थव्यवस्थेलाही अडचणीत आणू शकतात. यामुळे 'करंट अकाउंट डेफिसिट' (CAD) वाढू शकतो आणि देशांतर्गत महागाईही भडकण्याची शक्यता आहे. भविष्यात कच्च्या तेलाच्या किमती आणि FII चा कल या दोन गोष्टींकडे गुंतवणूकदारांचे बारीक लक्ष असणे गरजेचे आहे.