Whalesbook
FPI विक्रीचा तडाखा: आर्थिक सेवा क्षेत्राला मोठा फटका!
पश्चिम आशियातील वाढत्या भू-राजकीय तणावामुळे, विशेषतः अमेरिका-इराण संघर्षांमुळे कच्च्या तेलाच्या किमती $100 प्रति बॅरलच्या वर गेल्या. यामुळे भारताच्या आयात बिलावर, महागाईवर आणि चालू खात्यावरील तुटीवर (Current Account Deficit) दबाव वाढला. याचा परिणाम म्हणून, मार्च 2026 मध्ये परदेशी पोर्टफोलिओ गुंतवणूकदारांनी (FPIs) भारतीय शेअर बाजारातून विक्रमी $12.6 अब्ज डॉलर्सची विक्री केली. यापैकी तब्बल $6.5 अब्ज डॉलर्स एकट्या आर्थिक सेवा (Financial Services) क्षेत्रातून बाहेर पडले, जे 2012 पासूनची या क्षेत्रातील सर्वाधिक मासिक विक्री आहे. रुपया ₹93.5-94.60 प्रति डॉलरच्या पातळीवर घसरल्याने परदेशी गुंतवणूकदारांच्या डॉलर-मधील परताव्यावर परिणाम झाला, ज्यामुळे विक्री आणखी वाढली.
बाजारात घसरण, पण कॅपिटल गुड्सने दाखवली ताकद!
FPIs च्या या मोठ्या विक्रीमुळे देशांतर्गत शेअर बाजारात मोठी घसरण झाली. निफ्टी आणि सेन्सेक्स दोन्ही 11% कोसळले, ही गेल्या सहा वर्षांतील त्यांची सर्वात वाईट मासिक कामगिरी होती. वर्ष-टू-डेट (YTD) आधारावर हे निर्देशांक 15% पेक्षा जास्त घसरले आहेत. ऑटोमोबाईल्स आणि ऑटो कंपोनंट्स ($1.3 अब्ज), कन्स्ट्रक्शन ($975 दशलक्ष), टेलिकॉम ($602 दशलक्ष) आणि एफएमसीजी ($579 दशलक्ष) यांसारख्या इतर क्षेत्रांनाही मोठ्या प्रमाणात निर्गुंतवणुकीचा सामना करावा लागला.
याउलट, कॅपिटल गुड्स (Capital Goods) सेक्टरने मात्र चांगली कामगिरी केली. या सेक्टरमध्ये $343 दशलक्ष ची निव्वळ गुंतवणूक (Inflows) झाली. BSE कॅपिटल गुड्स इंडेक्स वर्ष-टू-डेट 5.2% वाढला आहे, जो व्यापक बाजारापेक्षा खूपच चांगला आहे. सुमारे 50.3x च्या P/E रेशोवर (Valuation) व्यवहार करत असला तरी, मजबूत सरकारी खर्च आणि कंपन्यांकडे असलेले मोठे ऑर्डर बुक्स (Order Books) याला आधार देत आहेत. भारत इलेक्ट्रॉनिक्स आणि लार्सन अँड टुब्रो सारख्या कंपन्यांना पायाभूत सुविधा, संरक्षण आणि नवीकरणीय ऊर्जा क्षेत्रातून मोठी मागणी अपेक्षित आहे.
आर्थिक सेवा vs कॅपिटल गुड्स: काय आहे फरक?
भारतीय बँका, विमा आणि गृहनिर्माण वित्त कंपन्यांचा समावेश असलेल्या आर्थिक सेवा क्षेत्राचा P/E रेशो साधारणपणे 15.1x-16.0x असतो. परदेशी गुंतवणूकदारांची या क्षेत्रातील विक्री दर्शवते की त्यांना येथे जास्त धोका दिसत आहे. भारतीय बँकांची मालमत्ता गुणवत्ता (Asset Quality) आणि भांडवलीकरण (Capitalization) चांगले असूनही, हे क्षेत्र व्याजदर आणि आर्थिक आव्हानांसाठी संवेदनशील आहे. निफ्टी बँक इंडेक्स मार्चमध्ये 17% पेक्षा जास्त घसरला. याउलट, कॅपिटल गुड्स सेक्टरची कामगिरी अनेक वर्षांपासून सुरू असलेल्या भांडवली खर्चाच्या चक्रामुळे (Capital Spending Cycle) मजबूत आहे, ज्याला सरकारी खर्च आणि मोठ्या ऑर्डर बुक्सचा आधार आहे. FY2026-27 साठी ₹12.2 लाख कोटी खर्चाचे मोठे नियोजन आहे. संरक्षण, ऊर्जा आणि पायाभूत सुविधा क्षेत्रांमधील ऑर्डर वाढत आहेत, ज्यामुळे भविष्यातील कमाईची चांगली दृश्यमानता (Visibility) आहे.
SEBI चे सकारात्मक संकेत
बाजारात अस्थिरता असूनही, सिक्युरिटीज अँड एक्सचेंज बोर्ड ऑफ इंडिया (SEBI) च्या अधिकाऱ्यांनी सकारात्मक दृष्टिकोन व्यक्त केला आहे. SEBI च्या सदस्य कमलेश चंद्र वार्ष्णेय यांनी सांगितले की, बाजारातील सध्याची घसरण परदेशी पोर्टफोलिओ गुंतवणूकदारांसाठी एक मोठी गुंतवणूक संधी (Investment Opportunity) आहे. भारतीय भांडवली बाजार आकर्षक असल्याचे ते म्हणाले. मार्केटमध्ये एप्रिलच्या सुरुवातीला काही प्रमाणात सुधारणा दिसून येत आहे, कारण भू-राजकीय तणाव कमी होण्याची आणि कच्च्या तेलाच्या किमती स्थिर होण्याची आशा आहे. तथापि, जागतिक अनिश्चितता पूर्णपणे संपेपर्यंत बाजारात अस्थिरता राहण्याची शक्यता आहे.