जागतिक स्तरावर वाढता तणाव आणि अनिश्चितता पाहता, भारतीय रिझर्व्ह बँकेने (RBI) सावध भूमिका घेतली आहे. रेपो रेटमध्ये (Repo Rate) कोणताही बदल न करता तो 6.5% वर कायम ठेवण्यात आला आहे. तसेच, धोरणात्मक भूमिका 'तटस्थ' (Neutral) ठेवली आहे, म्हणजेच व्याजदर वाढवण्याची किंवा कमी करण्याची तातडीची गरज सध्या भासत नाहीये.
आरबीआयनुसार, भारतीय अर्थव्यवस्था एफवाय२७ (FY27) मध्ये 6.9% दराने वाढेल, जो मागील वर्षाच्या तुलनेत थोडा कमी आहे. आगामी तिमाहीत ही वाढ 7% च्या खाली राहण्याची शक्यता आहे, असे बँकेने म्हटले आहे. मात्र, मार्च २०२६ मधील मॅन्युफॅक्चरिंग पीएमआय (Manufacturing PMI) 55.2 पर्यंत पोहोचल्याने औद्योगिक क्षेत्रात चांगलाच उत्साह दिसून येतो. तसेच, मार्च २०२६ मध्ये वस्तू आणि सेवा कर (GST) चे संकलन ₹1.8 ट्रिलियन पेक्षा जास्त झाले, जे वार्षिक आधारावर 15% नी वाढले आहे. हे देशांतर्गत मागणीतील मजबुती दर्शवते.
हे आकडे दिलासादायक असले तरी, जागतिक भू-राजकीय तणाव, विशेषतः अमेरिका आणि इराणमधील तणाव, पुरवठा साखळीतील व्यत्यय आणि ऊर्जेच्या वाढत्या किमती आरबीआयच्या अंदाजापेक्षा जास्त महागाई वाढवू शकतात. कच्च्या तेलाच्या किमती मार्च २०२६ मध्ये सरासरी $88 प्रति बॅरल होत्या आणि त्या आणखी वाढण्याची शक्यता आहे. एल निनोसारख्या नैसर्गिक आपत्त्यांचा धोकाही वाढला आहे. या सर्व कारणांमुळे महागाईचा दर 5.5% पर्यंत पोहोचू शकतो, असा अंदाज तज्ज्ञ व्यक्त करत आहेत. काही अर्थतज्ज्ञांच्या मते, वाईट परिस्थितीत जीडीपी वाढ 6.5% पर्यंत घसरू शकते.
जागतिक पातळीवर शांततेच्या संकेतांमुळे शेअर बाजार, बाँड आणि रुपयामध्ये थोडी वाढ झाली असली तरी, एकूणच बाजारात सावधगिरीचे वातावरण आहे. गुंतवणूकदार पुढील घडामोडींकडे लक्ष ठेवून आहेत.
आरबीआयने सध्या व्याजदर कपातीची शक्यता फेटाळली आहे. उलट, भविष्यात व्याजदर वाढवण्याची गरज पडू शकते, असे संकेत मिळत आहेत. ऑगस्ट महिन्यातील पतधोरणात या संदर्भात अधिक स्पष्टता मिळण्याची शक्यता आहे. तोपर्यंत, जागतिक घटनाक्रम आणि देशांतर्गत महागाईच्या आकडेवारीवर बाजाराची दिशा ठरेल.