RBI जूनमध्ये व्याजदर स्थिर ठेवणार, पण महागाई वाढल्यास वाढीची शक्यता

जूनमध्ये RBI व्याजदर जैसे थे ठेवणार

रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) जून महिन्यातील आपल्या बैठकीत व्याजदरात कोणताही बदल न करण्याची शक्यता आहे. कच्च्या तेलाच्या आंतरराष्ट्रीय बाजारातील वाढत्या किमती आणि भू-राजकीय अस्थिरता यामुळे महागाईचा दबाव कायम आहे.

तरीही, अनेक अर्थतज्ज्ञांचे मत आहे की RBI ला वर्षाच्या उत्तरार्धात व्याजदर वाढवावे लागू शकतात. हे पूर्णपणे कच्च्या तेलाच्या किमती आणि अन्नधान्याच्या महागाईवर अवलंबून असेल. एका सर्वेक्षणात सहभागी झालेल्या 11 अर्थतज्ज्ञांनी असे सूचित केले आहे की, चालू आर्थिक वर्ष 2027 पर्यंत, ऑक्टोबर महिन्यापर्यंत किंवा त्यानंतर 25 ते 50 बेसिस पॉईंट्सने व्याजदरात वाढ होण्याची दाट शक्यता आहे.

महागाईचा चिंतेमुळे व्याजदराचा अंदाज

अर्थतज्ज्ञांना आता असा अंदाज आहे की RBI चा पॉलिसी रेपो रेट सध्याच्या 5.25% वरून FY27 च्या अखेरीस 5.75% पर्यंत पोहोचू शकतो. जूनची बैठक व्याजदर स्थिर ठेवण्यासाठी असेल, परंतु आगामी बैठकांमध्ये व्याजदर वाढण्याची शक्यता लक्षणीयरीत्या वाढू शकते – जूनमध्ये 10% वरून ऑगस्टपर्यंत 25% आणि ऑक्टोबरपर्यंत 67.5%.

या अंदाजांमागे अनेक कारणे आहेत. पश्चिम आशियातील दीर्घकाळ चाललेला संघर्ष, कच्च्या तेलाच्या उच्च किमती, भारतीय रुपयाचे सातत्याने होणारे अवमूल्यन आणि हवामानामुळे अन्न उत्पादनावर येणारे धोके यांसारख्या बाबींचा यात समावेश आहे. मे महिन्यात भारतीय कच्च्या तेलाच्या बास्केटची सरासरी किंमत $107.96 प्रति बॅरल होती, जी एप्रिलमधील $114.48 पेक्षा थोडी कमी आहे. मात्र, डॉलरच्या तुलनेत रुपयाचे मोठे अवमूल्यन आयातित महागाईला कारणीभूत ठरले आहे.

आर्थिक घडामोडी आणि महागाईचा दृष्टिकोन

या चिंतांमध्ये भर पडत असताना, सरकारने इंधनाच्या किमती वाढवल्या आहेत, ज्यामुळे एकूण महागाई वाढण्याची अपेक्षा आहे. विश्लेषकांच्या अंदाजानुसार, इंधन, दूध आणि सोन्याच्या वाढत्या किमतींमुळे आगामी महिन्यांत रिटेल महागाई 60 बेसिस पॉईंट्सपर्यंत वाढू शकते. कोटक महिंद्रा बँकेच्या उपासना भारद्वाज यांनी सांगितले की, “उच्च इनपुट किंमती, ऊर्जा खर्च आणि कमकुवत होणारा INR यामुळे महागाईचा धोका वाढत आहे,” जरी आर्थिक घडामोडी मात्र मजबूत राहण्याची अपेक्षा आहे. कोटक महिंद्रा बँक FY27 साठी महागाईचा अंदाज 5% लावत आहे.

ICRA च्या अदिती नायर यांनी मध्य पूर्वेतील तणावामुळे FY27 साठी कच्च्या तेलाच्या किमतीचा अंदाज $85 वरून वाढवून $95 प्रति बॅरल केला आहे. बार्कलेजच्या आस्था गुडवानी यांनी नमूद केले की, मध्य पूर्वेतील संघर्षामुळे वाढीचा वेग मंदावू शकतो आणि महागाई वाढू शकते. या धोक्यांनंतरही, बार्कलेजला अपेक्षा आहे की RBI तात्काळ पुरवठा-धक्क्याकडे दुर्लक्ष करेल आणि जूनमध्ये व्याजदर स्थिर ठेवेल.

FY27 साठी ग्राहक महागाई अपेक्षांमध्येही वाढ झाली आहे, ज्याचा मध्यवर्ती अंदाज आता 4.9% आहे, जो RBI च्या 4% लक्ष्यापेक्षा जास्त आहे. काही अर्थतज्ज्ञांना वाटते की RBI महागाई 6% च्या वरच्या मर्यादेपलीकडे गेल्यासच धोरण कडक करेल, जे सध्या इंडिया रेटिंग्स अँड रिसर्चच्या मते शक्य दिसत नाही. तथापि, Yes Bank आणि QuantEco Research यांचे दृष्टिकोन अधिक आक्रमक आहेत, जे FY27 च्या अखेरीस पॉलिसी रेट 6% पर्यंत पोहोचेल असा अंदाज वर्तवत आहेत.