भारताचा आर्थिक विकास दर चालू आर्थिक वर्षात **7%** च्या पुढे जाण्याची शक्यता आहे. भारतीय रिझर्व्ह बँकेच्या (RBI) चलनविषयक धोरण समितीचे बाह्य सदस्य नागेश कुमार यांनी सांगितले की, पश्चिम आशियातील तणाव कमी झाल्यामुळे तेलाच्या पुरवठ्याचा धोका कमी झाला आहे. यामुळे भारताच्या GDP वाढीला चालना मिळेल.
भारताच्या आर्थिक विकासाला नवी गती
चालू आर्थिक वर्षात भारताचा GDP 7% पेक्षा जास्त वाढू शकतो, असा अंदाज RBI च्या MPC सदस्य नागेश कुमार यांनी व्यक्त केला आहे. पश्चिम आशियातील भू-राजकीय तणाव कमी झाल्यामुळे ऊर्जा पुरवठ्याला असलेला धोका कमी झाला आहे. यामुळे भारताला दीर्घकालीन संभाव्यतेनुसार आर्थिक वाढ साधता येईल. यापूर्वी RBI ने वाढत्या जागतिक अनिश्चिततेमुळे मार्च 2027 अखेरपर्यंत GDP वाढीचा अंदाज 6.6% पर्यंत कमी केला होता, पण आता परिस्थिती सुधारण्याची चिन्हे आहेत.
कच्च्या तेलाच्या किमतींचा परिणाम
भारताची अर्थव्यवस्था मोठ्या प्रमाणावर आयात केलेल्या ऊर्जेवर अवलंबून आहे. देशाच्या तेलाच्या 90% गरजा आयातीतून पूर्ण होतात. कच्च्या तेलाच्या किमती वाढल्यास आयात खर्च वाढतो, ज्यामुळे महागाई वाढते आणि लोकांची खरेदीशक्ती कमी होते. कुमार यांच्या मते, जर कच्च्या तेलाच्या किमती $70 प्रति बॅरलच्या आसपास राहिल्या, तर भारताला स्थिरता मिळेल. यामुळे आयातित महागाईचा धोका कमी होईल आणि अर्थव्यवस्थेला विकासावर लक्ष केंद्रित करता येईल.
महागाई आणि व्याजदर
RBI 5 ऑगस्ट रोजी आपल्या आर्थिक अंदाजांचे नवीन आकडेवारी जाहीर करणार आहे. सध्या 5.1% असलेला महागाईचा अंदाज कमी होऊन RBI च्या 4% च्या लक्ष्याच्या जवळ जाण्याची शक्यता आहे. RBI गव्हर्नर संजय मल्होत्रा यांनी आधीच स्पष्ट केले आहे की, सध्याच्या अनिश्चिततेमुळे व्याजदरात तातडीने वाढ होण्याची शक्यता नाही. जरी काही जागतिक वित्तीय संस्था व्याजदर वाढण्याची अपेक्षा करत असल्या, तरी अलीकडील किमतीतील वाढ ही 'कॉस्ट-पुश' (Cost-push) महागाईमुळे होती, जी आता सुधारत आहे, असे कुमार यांनी सांगितले.
मान्सूनचा धोका
आर्थिक विकासाचा अंदाज सकारात्मक असला तरी, शेती हा भारतीय अर्थव्यवस्थेसाठी आणि ग्रामीण मागणीसाठी महत्त्वाचा घटक आहे. 22 जून पर्यंत भारतात 43% पावसाची तूट होती. कुमार यांना विश्वास आहे की जलाशयांची पातळी सुधारल्यास आणि आधुनिक शेती पद्धतींमुळे नुकसान मर्यादित राहील, तरीही मान्सूनची प्रगती चिंताजनक आहे. मान्सूनचा हंगाम खराब गेल्यास त्याचा पिकांवर आणि ग्रामीण उत्पन्नावर परिणाम होऊ शकतो, ज्यामुळे एकूण मागणी कमी होऊ शकते.
गुंतवणूकदारांसाठी महत्त्वाचे मुद्दे
गुंतवणूकदारांनी 5 ऑगस्ट रोजी होणाऱ्या RBI च्या धोरण आढाव्याकडे लक्ष ठेवावे. यामध्ये महागाईचे लक्ष्य, GDP वाढीचा अंदाज आणि मान्सूनचा अर्थव्यवस्थेवरील परिणाम यावर RBI चे मत महत्त्वाचे ठरेल. तसेच, आंतरराष्ट्रीय बाजारातील कच्च्या तेलाच्या किमतीतील चढ-उतार हे भारताच्या आर्थिक स्थिरतेसाठी आणि संभाव्य महागाईसाठी महत्त्वाचे निर्देशक राहतील.