RBI (रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया) ने ऑगस्ट 2026 च्या बैठकीत महत्त्वपूर्ण निर्णय घेतला आहे. व्याजदरातील कपात न करता रेपो रेट (Repo Rate) **5.25%** वर कायम ठेवण्यात आला आहे. तसेच, FY27 साठी GDP वाढीचा अंदाज **6.7%** पर्यंत वाढवला असून, महागाईचा अंदाज **5%** पर्यंत कमी केला आहे.
MPC बैठकीचा निकाल
RBI च्या चलनविषयक धोरण समितीने (Monetary Policy Committee) रेपो रेट 5.25% वर कायम ठेवण्याचा निर्णय घेतला आहे. ऑगस्ट 2026 मध्ये झालेल्या या बैठकीत, केंद्रीय बँकेने आपली भूमिका तटस्थ (Neutral Stance) ठेवली आहे. याचा अर्थ असा की, RBI आर्थिक वाढ आणि महागाई नियंत्रण या दोन्हीमध्ये समतोल साधण्याचा प्रयत्न करत आहे. रेपो रेट म्हणजे ज्या दराने RBI व्यावसायिक बँकांना कर्ज देते. हा दर स्थिर ठेवल्याने सध्याच्या व्याजदरांबाबत RBI समाधानी असल्याचे दिसून येते.
गव्हर्नर मल्होत्रांचे मत
RBI चे गव्हर्नर संजय मल्होत्रा यांनी सांगितले की, भारताचे मॅक्रोइकॉनॉमिक फंडामेंटल्स (macroeconomic fundamentals) अजूनही मजबूत आहेत. याच विश्वासातून, RBI ने 2026-27 या आर्थिक वर्षासाठी GDP वाढीचा अंदाज 6.7% पर्यंत वाढवला आहे. त्याचबरोबर, ग्राहक किंमत निर्देशांक (CPI) महागाईचा अंदाज 5% च्या आसपास राहण्याची अपेक्षा व्यक्त केली आहे. या सुधारणांमधून आर्थिक घडामोडींसाठी सकारात्मक दृष्टिकोन दिसत आहे, पण त्याच वेळी किमतींवरील नियंत्रणावरही लक्ष ठेवले जात आहे.
जागतिक आणि स्थानिक धोके
आर्थिक वाढीचा सकारात्मक अंदाज असूनही, गव्हर्नर मल्होत्रा यांनी काही जागतिक आणि स्थानिक धोक्यांकडे लक्ष वेधले आहे. पश्चिम आशियातील संघर्षामुळे व्यापार आणि ऊर्जा किमतींवर परिणाम होऊ शकतो, हा एक मोठा धोका आहे. याशिवाय, एल निनोसारख्या हवामानाशी संबंधित घटनांचा शेती उत्पादन आणि अन्नधान्याच्या किमतींवर परिणाम होण्याची शक्यता आहे. आंतरराष्ट्रीय बाजारातील व्यापारात अस्थिरता आणि आर्थिक बाजारातील बदल यावरही RBI बारकाईने लक्ष ठेवून आहे.
परकीय चलनात आणि रुपयाची स्थिती
भारताची बाह्य स्थिती (external position) लवचिक असल्याचेही RBI ने म्हटले आहे. देशात थेट परकीय गुंतवणुकीचे (FDI) चांगले प्रवाह येत आहेत, तर सेवा क्षेत्राची निर्यात मजबूत आहे. पोर्टफोलिओ गुंतवणुकीतही (portfolio investments) सकारात्मक सुधारणा दिसून आली आहे. भारतीय रुपयाच्या बाबतीत, गव्हर्नर मल्होत्रा यांनी पुन्हा एकदा स्पष्ट केले की, रुपयाचे मूल्य बाजारातील मागणी आणि पुरवठ्यानुसार ठरेल. RBI केवळ जास्त अस्थिरता दिसल्यास हस्तक्षेप करेल.
पुढील वाटचाल
RBI भविष्यातील घडामोडींवर लक्ष ठेवून आपला पुढील निर्णय घेईल. महागाई मध्यम-मुदतीच्या लक्ष्यांमध्ये ठेवणे हे RBI चे मुख्य उद्दिष्ट आहे. सध्या बाजारात लिक्विडिटी (liquidity) गरजेपेक्षा जास्त असल्याने, RBI यावर कसे नियंत्रण ठेवते हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल. गुंतवणूकदार आणि व्यवसायांसाठी, जागतिक ऊर्जा किमती, मान्सूनचा शेतीवरील परिणाम आणि RBI चे पुढील धोरणात्मक भाष्य हे महत्त्वाचे मुद्दे असतील.