आरबीआयचा महत्त्वाचा निर्णय: व्याजदर स्थिर
रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाच्या (RBI) पतधोरण समितीने (MPC) फेब्रुवारी 4 ते 6, 2026 दरम्यान झालेल्या बैठकीनंतर एक महत्त्वपूर्ण निर्णय जाहीर केला आहे. 5.25% दराने रेपो रेट 'जैसे थे' ठेवण्याचा हा निर्णय सर्वानुमते घेण्यात आला. सध्याच्या आर्थिक धोरणांवर असलेला विश्वास या निर्णयामुळे अधोरेखित होतो, ज्यामुळे देशाच्या आर्थिक वाढीला चालना मिळण्याची अपेक्षा आहे.
मजबूत GDP वाढीचा अंदाज, पण जागतिक चिंता कायम
RBI ने 2025-26 या आर्थिक वर्षासाठी भारताच्या GDP वाढीचा अंदाज 7.4% इतका मजबूत ठेवला आहे. तसेच, पुढील आर्थिक वर्षातील पहिल्या दोन तिमाहीसाठी (2026-27) हा अंदाज अनुक्रमे 6.9% आणि 7.0% पर्यंत सुधारला आहे. खाजगी उपभोग, गुंतवणुकीतील वाढ, कंपन्यांचे मजबूत ताळेबंद आणि सरकारी भांडवली खर्च यांमुळे ही वाढ अपेक्षित आहे. यासोबतच, सेवा क्षेत्राची उत्तम कामगिरी आणि प्रमुख भागीदारांशी झालेले व्यापारी करार निर्यात वाढीलाही हातभार लावतील.
मात्र, RBI आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील घडामोडींवर बारीक लक्ष ठेवून आहे. ऊर्जा किमतींमधील अस्थिरता, भू-राजकीय तणाव आणि हवामानाशी संबंधित संभाव्य धोके यामुळे महागाई वाढू शकते, अशी चिंता RBI ने व्यक्त केली आहे.
महागाई नियंत्रणात, पण सावधगिरी आवश्यक
देशांतर्गत महागाई नियंत्रणात आणण्यात RBI ला यश आले आहे. अन्नधान्य आणि इंधन किमती स्थिर राहिल्याने ग्राहक किंमत निर्देशांक (CPI) महागाई कमी झाली आहे. RBI ने 2025-26 या आर्थिक वर्षासाठी CPI महागाईचा अंदाज 2.1% इतका कमी ठेवला आहे. चौथ्या तिमाहीत बेस इफेक्टमुळे महागाईत थोडी वाढ दिसू शकते, परंतु एकूण चित्र आश्वासक आहे. तरीही, RBI ने मौल्यवान धातू आणि ऊर्जा बाजारातील चढउतार तसेच जागतिक घडामोडींमुळे महागाई वाढण्याचा धोका (upside risks) असल्याचे स्पष्ट केले आहे.
बाजाराची प्रतिक्रिया आणि पुढील दिशा
RBI च्या या निर्णयानंतर भारतीय बॉण्ड यील्डमध्ये स्थिरता दिसून आली, कारण बाजाराला हा निकाल अपेक्षितच होता. जागतिक अनिश्चितता असूनही, देशांतर्गत आर्थिक स्थितीवरील विश्वासामुळे भारतीय रुपया डॉलरच्या तुलनेत मजबूत राहिला. इतर विकसनशील देशांतील मध्यवर्ती बँका महागाईमुळे व्याजदर वाढवण्याच्या दबावाखाली असताना, भारताची मजबूत वाढ आणि नियंत्रणात असलेली महागाई यामुळे RBI ला अधिक संयमाने धोरण राबवण्याची संधी मिळाली आहे. RBI ची पुढील पावले येणाऱ्या महागाई आणि वाढीच्या आकडेवारीनुसार तसेच जागतिक आर्थिक परिस्थितीनुसार ठरतील.