महागाईवर नियंत्रण मिळवण्यासाठी RBI ने रेपो रेट वाढवून **५.५०%** केला आहे. जागतिक बाजारातील संकेतानुसार घेतलेल्या या निर्णयामुळे बँकांचे व्याजदर वाढण्याची शक्यता आहे.
रेपो रेटमध्ये वाढ आणि 'कॅलिब्रेटेड टायटनिंग'
भारतीय रिझर्व्ह बँकेने (RBI) आपल्या धोरणात मोठा बदल करत रेपो रेट २५ बेसिस पॉईंट्सने वाढवून ५.५०% केला आहे. गेल्या काही काळापासून सुरू असलेली तटस्थ भूमिका सोडून आता बँकेने 'कॅलिब्रेटेड टायटनिंग' (Calibrated Tightening) ची दिशा स्वीकारली आहे. जागतिक स्तरावर इंधन दरवाढ आणि वाढत्या मागणीमुळे निर्माण झालेल्या महागाईला आळा घालण्यासाठी हे पाऊल उचलण्यात आले आहे.
जागतिक बाजारावर परिणाम
केवळ भारतच नाही, तर सप्टेंबर आणि ऑक्टोबर २०२६ मध्ये जगातील १६ मध्यवर्ती बँकांनी व्याजदरात वाढ केली आहे. पश्चिम आशियातील भू-राजकीय तणाव, वाढत्या ऊर्जेच्या किमती आणि 'एआय इन्फ्रास्ट्रक्चर'साठी लागणारी मोठी भांडवली गरज यामुळे जगभरात महागाईचे संकट गडद झाले आहे.
सामान्य गुंतवणूकदार आणि उद्योगांवर काय परिणाम होईल?
- कर्ज महागणार: रेपो रेट वाढल्यामुळे बँकांकडून घेतले जाणारे गृहकर्ज, वाहन कर्ज आणि वैयक्तिक कर्जाचे हप्ते वाढण्याची शक्यता आहे.
- कंपन्यांच्या नफ्यावर दबाव: ज्या कंपन्यांवर कर्जाचा मोठा बोजा आहे, त्यांच्या व्याज खर्चात वाढ झाल्यामुळे नफा कमी होऊ शकतो.
- बाजारपेठेची स्थिती: बॉन्ड मार्केटमध्ये यील्ड काही दशकांतील उच्चांकावर पोहोचले आहेत. याचा अर्थ निश्चित उत्पन्न (Fixed Income) देणाऱ्या गुंतवणुकीचा आकर्षण वाढले असले तरी, शेअर बाजारासाठी कर्जाचा खर्च वाढणे आव्हानात्मक ठरू शकते.
येणाऱ्या काळात कंपन्यांचे तिमाही निकाल (Earnings) आणि वाढत्या इनपुट कॉस्टशी (Input Costs) त्या कशा प्रकारे जुळवून घेतात, हे पाहणे गुंतवणूकदारांसाठी महत्त्वाचे ठरेल.