भारतीय रुपया **95.61** वर घसरला. रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाने (RBI) विशेष स्वॅप (Swap) सुविधा लवकर बंद करण्याचा निर्णय घेतल्याने रुपयावर दबाव वाढला. रेकॉर्ड डॉलर इनफ्लोनंतरही ही घसरण चिंताजनक आहे.
रुपया घसरला, RBI च्या निर्णयाने चिंता वाढवली
मुंबई: भारतीय रुपया आज एका आठवड्याच्या नीचांकी पातळीवर घसरला. डॉलरच्या तुलनेत रुपया 95.61 वर बंद झाला. रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाने (RBI) देशात परकीय चलन आणण्यासाठी सुरू केलेली विशेष स्वॅप (Swap) सुविधा मुदतीपूर्वीच बंद करण्याचा निर्णय घेतल्याने रुपयावर हा दबाव आला आहे.
डॉलर इनफ्लोची कमाल, तरीही घसरण?
विशेष म्हणजे, या स्वॅप सुविधेमुळे देशात तब्बल $56 बिलियन पेक्षा जास्त परकीय चलन इनफ्लो (Inflow) झाला होता. नियोजित वेळेपेक्षा आधीच उद्दिष्ट पूर्ण झाल्याने, RBI ने 30 सप्टेंबरऐवजी 31 ऑगस्ट 2026 पर्यंत ही सुविधा बंद करण्याचा निर्णय घेतला. मात्र, बाजारातील घटकांना या निर्णयामुळे भविष्यातील लिक्विडिटी (Liquidity) आणि आयातदारांची सततची मागणी यामुळे रुपया घसरण्याची भीती वाटत आहे.
गुंतवणूकदारांची चिंता आणि पुढील दिशा
बाजारातील जाणकारांच्या मते, RBI चा हा निर्णय दर्शवतो की, रिझर्व्ह बँकेला देशातील परकीय चलन साठ्यावर (Foreign Exchange Reserves) विश्वास आहे आणि ते आता चलनावर कमी हस्तक्षेप करू शकतात. या शक्यतेमुळे, तसेच आयातदारांकडून डॉलरची सततची मागणी वाढल्याने रुपयावर विक्रीचा दबाव वाढला.
RBI चे इतर सपोर्ट कायम
हे लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे की, RBI ने सर्व सपोर्टिव्ह उपाययोजना पूर्णपणे बंद केलेल्या नाहीत. एक्सटर्नल कमर्शियल बोर्रोइंग्ज (ECBs) आणि ओव्हरसीज फॉरेन करन्सी बोर्रोइंग्ज (Overseas Foreign Currency Borrowings) सारख्या इतर योजना वर्षाच्या अखेरपर्यंत सुरू आहेत. तसेच, RBI बाजारात अतिरिक्त अस्थिरता टाळण्यासाठी हस्तक्षेप करत राहील.
डॉलर इनफ्लो आणि इम्पोर्ट कॉस्टचा दबाव
भारताचा परकीय चलन साठा सध्या $700 बिलियन पर्यंत पोहोचला असला तरी, रुपया बाह्य दबावाला बळी पडत आहे. जागतिक बाजारातील तेलाच्या वाढत्या किमती आणि अमेरिका-इराणमधील तणावासारख्या भू-राजकीय घडामोडींमुळे (Geopolitical Tensions) देशाची आयात बिले वाढत आहेत. इंधन आणि इतर वस्तूंच्या आयातीचा खर्च वाढल्यास डॉलरची मागणी वाढते, ज्यामुळे रुपयावर नैसर्गिकरित्या दबाव येतो.
गुंतवणूकदारांसाठी, ही स्वॅप सुविधा बंद झाल्यानंतर रुपया कसा व्यवहार करतो यावर लक्ष ठेवणे महत्त्वाचे ठरेल. विशेषतः जर भू-राजकीय परिस्थिती आणखी बिघडली किंवा तेलाच्या किमती वाढल्या, तर रुपयाची स्थिरता टिकून राहते की नाही, हे पाहणे औत्सुक्याचे ठरेल.