RBI चा मोठा निर्णय आणि रुपयाला आधार
रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाने (RBI) बँकांच्या नेट ओपन पोझिशन (Net Open Position - NOP) मर्यादित करण्याचे नवे नियम जाहीर केले आहेत. या उपायांमुळे परकीय चलन बाजारात (Forex Market) रुपयाला मोठा आधार मिळाला आहे. सूत्रांनी दिलेल्या माहितीनुसार, २७ मार्च रोजी जाहीर झालेले आणि १० एप्रिलपासून लागू झालेले हे नियम बँकांना डॉलरमधील त्यांची पोझिशन कमी करण्यास भाग पाडतील. यामुळे डॉलरची मागणी कमी होऊन रुपयामध्ये सुधारणा दिसून येत आहे.
शेअर बाजारात जोरदार विक्री
रुपया सावरत असताना दुसरीकडे देशांतर्गत शेअर बाजारात मात्र मोठी घसरण झाली. BSE सेन्सेक्स (Sensex) 1,191.24 अंकांनी घसरून 72,391.98 वर आला, तर NSE निफ्टी (Nifty) 349.45 अंकांनी कोसळून 22,470.15 या पातळीवर व्यवहार करत आहे. शुक्रवारी परदेशी संस्थागत गुंतवणूकदारांनी (FIIs) ₹4,367.30 कोटी रुपयांची निव्वळ विक्री केल्याने बाजारावर दबाव वाढला.
तेलाचे वाढते दर आणि महागाईचा धोका
बाजारातील घसरणीचे एक प्रमुख कारण म्हणजे कच्च्या तेलाच्या (Crude Oil) वाढलेल्या किमती. ब्रेंट क्रूड (Brent Crude) सध्या सुमारे $115.30 प्रति बॅरलवर आहे, जो गेल्या महिन्यात 48.32% नी वाढला आहे. मध्यपूर्वेतील तणाव आणि पुरवठ्याच्या चिंता यामुळे तेलाच्या किमती भडकल्या आहेत. भारतासारख्या तेल आयात करणाऱ्या देशांसाठी वाढलेले तेलाचे दर चिंतेचे कारण ठरत आहेत. कारण यामुळे आयातीसाठी डॉलरची मागणी वाढते आणि रुपयावर दबाव येतो. तसेच, तेलाच्या वाढलेल्या किमतींमुळे महागाई वाढून अर्थव्यवस्थेची गती मंदावण्याची भीती आहे. अंदाजानुसार, तेलाच्या किमतीत $10 नी वाढ झाल्यास भारताच्या GDP वाढीवर 0.25% ते 0.27% पर्यंत नकारात्मक परिणाम होऊ शकतो.
रुपयापुढील आव्हाने आणि बाजाराचे मूल्यांकन
RBI च्या हस्तक्षेपानंतरही रुपयावर दबाव कायम राहण्याची शक्यता आहे. डॉलर इंडेक्स (DXY) 100 च्या वर टिकून आहे, जो जागतिक अस्थिरतेत डॉलरची सुरक्षित गुंतवणूक म्हणून मागणी दर्शवतो. या सर्व कारणांमुळे, रुपयाची पुढील दिशा भू-राजकीय घडामोडी, तेलाच्या किमती आणि जागतिक पतधोरणांवर अवलंबून असेल.
शेअर बाजाराबद्दल बोलायचं झाल्यास, निफ्टी 50 चा P/E रेशो सध्या सुमारे 20.0 आहे, जो ऐतिहासिक सरासरी 23.43 पेक्षा कमी आहे. मात्र, Nifty Bank चा P/E रेशो सुमारे 14.0 आहे, जो अधिक आकर्षक वाटतो. तरीही, FIIs ची सततची विक्री गुंतवणूकदारांच्या चिंतेत भर टाकत आहे.