अमेरिकेच्या अर्थव्यवस्थेला ऊर्जेच्या धक्क्यांचा धोका
सध्या सुरू असलेल्या भू-राजकीय तणावामुळे (Geopolitical Tensions) आणि ऊर्जेच्या वाढत्या किमतींमुळे अमेरिकेच्या आर्थिक स्थिरतेवर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे. इतिहासात डोकावल्यास, जेव्हा जेव्हा जागतिक स्तरावर तेलाच्या किमतीत मोठी वाढ झाली आहे, तेव्हा अमेरिकेच्या अर्थव्यवस्थेला मंदीचा सामना करावा लागला आहे. यामुळे देशांतर्गत संसाधनांवर ताण येतो आणि मोठ्या आर्थिक संकटांना आमंत्रण मिळते.
अमेरिकेची ऊर्जा सुरक्षा ठरू शकते ढाल?
मात्र, यावेळेस परिस्थिती वेगळी असू शकते. अमेरिका आता ऊर्जेच्या बाबतीत अधिक स्वयंपूर्ण (Energy Self-sufficient) झाली असून, ती निव्वळ ऊर्जा निर्यातदार (Net Energy Exporter) बनली आहे. यामुळे तेलाच्या किमती वाढल्या तरी त्याचा भार देशांतर्गतच सोसला जाऊ शकतो आणि वाढलेला ऊर्जा खर्च अर्थव्यवस्थेतच फिरू शकतो. यासोबतच, नागरिकांना मिळालेल्या मोठ्या कर परताव्यामुळे (Household Tax Refunds) लोकांच्या हातात अधिक पैसा आला आहे, ज्यामुळे मागणी टिकून राहण्यास आणि तात्काळ मंदी टाळण्यास मदत मिळू शकते.
भारताची अर्थव्यवस्था 'स्टेबल'
SBI रिसर्चच्या मते, भारत जागतिक अनिश्चिततेचा सामना करण्यास चांगल्या स्थितीत आहे. आर्थिक वर्ष 2026 (FY26) मध्ये भारताने 7.6 टक्के GDP वाढ नोंदवली आहे आणि आर्थिक वर्ष 2027 (FY27) साठी 6.5 ते 6.8 टक्के वाढीचा अंदाज आहे. ही मजबूत वाढ देशांतर्गत वाढती मागणी, स्थिर बँकिंग क्षेत्र आणि उत्तम आर्थिक परिस्थितीमुळे शक्य झाली आहे.
अप्रत्यक्ष दबाव येण्याची शक्यता
जरी भारतावर थेट परिणाम मर्यादित असला तरी, अप्रत्यक्ष दबाव येण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. कच्च्या तेलाच्या वाढत्या किमतींमुळे महागाई (Inflation) वाढू शकते आणि आंतरराष्ट्रीय व्यापारात अडथळे येऊ शकतात, ज्यामुळे भारताच्या वाढीवर परिणाम होऊ शकतो. त्यामुळे, भारत सरकारला पेमेंट बॅलन्स (Balance of Payments) सांभाळणे आणि रुपयाला स्थिर ठेवणे आवश्यक आहे, जेणेकरून बाह्य दबाव कमी करता येईल.
