तेलाचा शॉक आणि निवडणुकीची चिंता: भारतीय शेअर बाजारात मोठी उलथापालथ अपेक्षित!

देशातील शेअर बाजार येत्या आठवड्यात मोठ्या चढ-उतारांना सामोरे जाण्याची शक्यता आहे. यामागे दोन प्रमुख कारणं आहेत – एका बाजूला राज्यांच्या विधानसभा निवडणुकांचे निकाल आणि दुसऱ्या बाजूला पश्चिम आशियातील तणावामुळे कच्च्या तेलाच्या वाढत्या किमती.

पश्चिम आशियातील होर्मुझच्या सामुद्रधुनीमध्ये वाढलेल्या तणावामुळे कच्च्या तेलाच्या किमतीत मोठी उसळी आली आहे. ब्रेंट क्रूड (Brent crude) प्रति बॅरल $108 ते $126 दरम्यान व्यवहार करत आहे. भारतासारख्या देशाला, जो आपल्या तेलाच्या 85% गरजा आयातीतून पूर्ण करतो, या वाढत्या किमतींचा मोठा फटका बसतो. यामुळे देशांतर्गत महागाई वाढते आणि भारतीय रुपयाची किंमत अमेरिकन डॉलरच्या तुलनेत 94.92-95.34 च्या नीचांकी पातळीवर पोहोचली आहे.

यासोबतच, देशातील राज्यांच्या निवडणुकांचे निकाल सोमवारी लागणार असल्याने बाजारात एक अनिश्चिततेचे वातावरण आहे. परदेशी गुंतवणूकदार (FPIs) एप्रिल महिन्यातही विक्री करत राहिले, ज्यामुळे बाजारातील तरलतेवर (liquidity) दबाव आहे. या सर्व आव्हानांनंतरही, निफ्टी ५० (Nifty 50) इंडेक्सने एप्रिल महिन्यात 5.8% ची वाढ नोंदवली होती, पण सध्या बाजारातील ही गती टिकून राहणे कठीण दिसत आहे. निफ्टीचा सध्याचा पीई रेशो (P/E ratio) 20.9-21.02 च्या आसपास आहे, जो फारसा दिलासादायक नाही.

जरी भू-राजकीय धोके मोठे असले, तरी देशांतर्गत आर्थिक आकडेवारी काही प्रमाणात दिलासा देत आहे. एप्रिल महिन्यातील एचएसबीसी इंडिया मॅन्युफॅक्चरिंग पीएमआय (HSBC India Manufacturing PMI) 55.9 आणि सर्व्हिसेस पीएमआय (Services PMI) 57.9 राहिला, जो संबंधित क्षेत्रांमध्ये वाढ दर्शवतो. मात्र, वाढत्या इंधन आणि कच्च्या मालाच्या किमतींमुळे कंपन्यांवरील खर्चाचा बोजा वाढला आहे. भारताचे परकीय चलन साठे (Forex Reserves) सुमारे $703 अब्ज इतके मजबूत आहेत.

सर्वात मोठी चिंता म्हणजे कच्च्या तेलाच्या किमतीत सातत्याने होणारी वाढ, ज्यामुळे महागाई वाढते आणि रुपया कमकुवत होतो. याचा थेट परिणाम लोकांच्या खर्चावर आणि आयात खर्चावर होतो, तसेच कंपन्यांच्या नफ्यावरही होतो. पश्चिम आशियातील तणावामुळे परिस्थिती आणखी अनपेक्षित होऊ शकते. परदेशी गुंतवणूकदारांचे सततचे पैसे काढणे (outflows) बाजारातील पैसा आणि रुपयाच्या स्थिरतेवर परिणाम करत आहे. काही विश्लेषकांच्या मते, 2026 च्या उत्तरार्धात बाजारात तेजी येण्याची शक्यता आहे, जर आर्थिक आकडेवारी सुधारली आणि कंपन्यांचा नफा वाढला. मात्र, सध्या तरी निवडणुकीचे निकाल आणि जागतिक परिस्थिती यावर बाजार अवलंबून राहील.