बाजारात का झाली मोठी पडझड?
जागतिक बाजारातील तणाव, अमेरिकेतील वॉल स्ट्रीट (Wall Street) बाजारातील घसरण (26 मार्च 2026 रोजी), रुपयाची घसरण आणि बॉण्ड यील्ड्समध्ये (Bond Yields) झालेली वाढ यांसारख्या प्रमुख कारणांमुळे भारतीय शेअर बाजारात शुक्रवारी मोठी बिकवाली (sell-off) झाली. मध्य पूर्वेतील युद्धाच्या वाढत्या भीतीमुळे गुंतवणूकदारांमध्ये मोठी निराशा पसरली. Nifty 50 इंडेक्स 490 अंकांनी कोसळला, ज्यामुळे सलग पाचव्या आठवड्यात बाजारात घट नोंदवली गेली. भारतीय रुपया अमेरिकन डॉलरसमोर 94.84 पर्यंत घसरला, जो या आर्थिक वर्षातील सर्वात मोठी घसरण ठरली. १० वर्षांच्या सरकारी रोख्यांवरील (Government Bond Yield) उत्पन्न (Yield) 6.94% पर्यंत वाढले, ज्यामुळे 'रिस्क-ऑफ' (Risk-off) वातावरण तयार झाले. याचा परिणाम म्हणून, 2,200 पेक्षा जास्त NSE शेअर्समध्ये घट दिसून आली.
रिलायन्स आणि HDFC Bank च्या शेअरवर परिणाम
बाजारातील या घसरणीचा फटका रिलायन्स इंडस्ट्रीज (Reliance Industries) आणि एचडीएफसी बँक (HDFC Bank) यांसारख्या मोठ्या कंपन्यांनाही बसला. रिलायन्स इंडस्ट्रीज, ज्याचा TTM P/E 21.7 आहे, तरीही विश्लेषक 'Buy' रेटिंग देत आहेत. कंपनीच्या ऑइल-टू-केमिकल्स (O2C) विभागाला जागतिक पुरवठा समस्येमुळे फायदा होत आहे. एचडीएफसी बँकेचे मार्केट कॅपिटल सुमारे ₹12.03 लाख कोटी आहे. 26 मार्च 2026 रोजी तिचा P/E 16.35 होता, जो तिच्या मागील 10 वर्षांतील सरासरी 25.00 पेक्षा खूपच कमी आहे. क्रिसिड्स (Chris Wood's) 'GREED and Fear' पोर्टफोलिओमधून एचडीएफसी बँकेला वगळल्याने संस्थात्मक गुंतवणूकदारांच्या भावनांमध्ये बदल दिसून येतो. इतर सेक्टरमध्ये, आयटी (IT) शेअर्सची वाढ मंदावली आहे, तर बँकांना कमी कर्ज वाढ, मार्जिन घट आणि वाढत्या बॉण्ड यील्ड्समुळे अडचणींचा सामना करावा लागत आहे.
मूलभूत समस्या आणि धोके
बाजारातील तात्काळ घसरणी व्यतिरिक्त, काही मूलभूत समस्या चिंता वाढवत आहेत. रुपयाचे डॉलरसमोर 94.65 च्या पातळीवर सतत कमकुवत होणे आणि वाढणारे बॉण्ड यील्ड्स यामुळे आयातित महागाई (imported inflation) आणि कर्जाचा वाढता खर्च या दोन्ही धोक्यांची शक्यता आहे. सरकारने इंधन एक्साइज ड्युटी (excise duty) कमी केल्याने वित्तीय तूट (fiscal deficit) वाढू शकते आणि बॉण्ड यील्ड्सवर आणखी दबाव येऊ शकतो. परकीय संस्थात्मक गुंतवणूकदार (FIIs) मोठ्या प्रमाणात पैसे काढून घेत आहेत, जी बाजारात घसरण होण्यापूर्वी दिसणारी एक ऐतिहासिक पद्धत आहे. एचडीएफसी बँकेसाठी, चेअरमन अ تنو चक्रवर्ती (Atanu Chakraborty) यांच्या राजीनाम्यासारख्या नेतृत्वातील अनिश्चिततेमुळे चिंता वाढली आहे, जरी काहीजण बँकेची मूलभूत तत्वे स्थिर मानतात. विशेष म्हणजे, 6 मार्च 2026 रोजी 'Weiss Ratings' ने एचडीएफसी बँकेला 'Sell' रेटिंग दिले, जे विश्लेषकांच्या भिन्न मतांना अधोरेखित करते. बँकेची 52 आठवड्यांतील नीचांकी पातळी ₹741.05 आहे.
पुढील वाटचाल कशी असेल?
सध्याच्या बाजारातील नकारात्मक वातावरणावर मात करून, काही विश्लेषकांचा असा विश्वास आहे की एप्रिल महिन्याच्या सुरुवातीला बाजारात सुधारणा दिसू शकते. रिलायन्स इंडस्ट्रीज (Reliance Industries) बद्दल ब्रोकरेज कंपन्या सकारात्मक आहेत, त्यांना अपेक्षा आहे की उच्च क्रूड मार्केटमध्ये त्यांच्या O2C विभागाची ताकद वाढ दिसून येईल. मात्र, भू-राजकीय तणाव (geopolitical tensions), महागाईचे दबाव आणि FIIs च्या निधीचा प्रवाह हे पाहण्यासारखे महत्त्वाचे घटक आहेत. सोमवारी होणारी मासिक ऑप्शन्सची अंतिम मुदत (monthly options expiry) मंगळवारच्या बाजारातील सुट्टीपूर्वी अल्पकालीन अस्थिरता (volatility) वाढवू शकते.