नॅशनल स्टॅटिस्टिकल ऑफिसच्या (NSO) नवीन आकडेवारीनुसार, FY25 मध्ये भारतीय कुटुंबांचा एकूण खर्च **₹169 लाख कोटींवर** पोहोचला असून त्यात **6%** वाढ झाली आहे. आता ग्राहक पारंपरिक वस्तूंपेक्षा लक्झरी, पर्सनल केअर आणि प्रीमियम लाइफस्टाइल उत्पादनांवर अधिक खर्च करत आहेत.
नॅशनल स्टॅटिस्टिकल ऑफिसच्या (NSO) ताज्या अहवालाने भारतीय ग्राहकांच्या खर्च करण्याच्या पद्धतीत मोठा बदल झाल्याचे स्पष्ट केले आहे. आर्थिक वर्ष FY25 मध्ये देशातील एकूण खासगी अंतिम वापर खर्च ₹169 लाख कोटींपर्यंत पोहोचला असून, मागील वर्षाच्या तुलनेत यात 6% वाढ नोंदवण्यात आली आहे. ही आकडेवारी स्थिर दिसत असली तरी, अंतर्गत कल मात्र प्रीमियम आणि लाइफस्टाइल उत्पादनांकडे झुकलेला आहे.
कुठे होत आहे जास्त खर्च?
आकडेवारीनुसार, जीवनशैलीशी संबंधित वस्तूंमध्ये सर्वात मोठी तेजी दिसून आली आहे. अल्कोहोल, तंबाखू आणि अमली पदार्थांवरील खर्च 22.4% नी वाढून ₹2.7 लाख कोटींवर पोहोचला आहे. त्याचप्रमाणे, पर्सनल केअर, महागडी घड्याळे आणि लक्झरी वस्तूंच्या सेगमेंटमध्ये 19% वाढ होऊन तो ₹5.3 लाख कोटींचा झाला आहे.
सेवा क्षेत्राचा वाढता दबदबा
भारतीय कुटुंबांच्या बजेटमध्ये सेवा क्षेत्राचा वाटा आता 45.2% झाला आहे, जो आधी 44.4% होता. विशेष म्हणजे, फायनान्शिअल सर्व्हिसेस आणि इन्शुरन्सवर 10% वाढ होऊन तो ₹11.4 लाख कोटी झाला आहे, तर आरोग्य क्षेत्रावरील खर्च 9% नी वाढून ₹8.7 लाख कोटींवर पोहोचला आहे.
खाण्यापिण्याच्या सवयीतही बदल
खाद्यपदार्थांच्या बाबतीतही लोक आता वेळेची बचत करणाऱ्या आणि सोयीस्कर पर्यायांकडे वळत आहेत. सॉफ्ट ड्रिंक्स आणि ज्यूससारख्या नॉन-अल्कोहोलिक पेयांच्या विक्रीत 25% मोठी उडी पाहायला मिळाली आहे. याउलट, धान्य आणि भाजीपाल्यासारख्या पारंपरिक वस्तूंच्या मागणीचा वेग मंदावला आहे.
गुंतवणूकदारांसाठी काय महत्त्वाचे?
ज्या कंपन्यांनी आपल्या उत्पादनांची श्रेणी प्रीमियम किंवा सेवा क्षेत्राकडे वळवली आहे, त्यांना याचा मोठा फायदा होत आहे. मात्र, मास-मार्केट ब्रँड्ससाठी हे आव्हान ठरू शकते. तसेच, प्रीमियम कंपन्यांचे व्हॅल्युएशन वाढल्याने, इन्व्हेस्टर्सनी महागाई आणि शहरी उत्पन्नातील बदलांवर लक्ष ठेवणे गरजेचे आहे.