बाजारातील बदलाचे मुख्य कारण
Morgan Stanley च्या विश्लेषकांनी (Strategists) जागतिक पोर्टफोलिओमध्ये (Global Portfolios) मोठा बदल केला आहे. आतापर्यंत 'overweight' असलेले इक्विटी मार्केट आता 'equal weight' पातळीवर आणले आहे. याचे मुख्य कारण म्हणजे मध्य पूर्वेतील वाढता तणाव आणि त्याचा जागतिक ऊर्जा बाजारावर होणारा अनिश्चित परिणाम.
तेलाच्या किमतींचा धडकी भरवणारा परिणाम
या तणावामुळे ब्रेंट क्रूड (Brent Crude) तेलाच्या किमती $115 प्रति बॅरलच्या वर गेल्या आहेत. ही किमतीत झालेली मोठी वाढ आहे आणि अनेक वर्षांतील सर्वोच्च पातळी आहे. commodity prices मध्ये झालेली ही वाढ जगभरातील कंपन्यांच्या नफ्यावर आणि गुंतवणूकदारांच्या भावनांवर (Investor Sentiment) मोठा परिणाम करत आहे. Morgan Stanley ने इशारा दिला आहे की, जर तेलाच्या किमती $150 ते $180 प्रति बॅरलपर्यंत स्थिर राहिल्या, तर जागतिक इक्विटी मूल्यांकनात (Global Equity Valuations) तब्बल 25% पर्यंत घट होऊ शकते.
अमेरिकेला पसंती, जपानसमोर आव्हान
Morgan Stanley ला अमेरिकन मार्केटमध्ये (US Market) जास्त संधी दिसत आहेत, कारण तिथल्या कंपन्यांच्या कमाईच्या (Earnings Growth) शक्यता चांगल्या आहेत. अलीकडील काळात, मध्य पूर्वेतील संघर्षानंतर, US Equities आणि Bonds कडे गुंतवणूकदारांचा ओढा वाढला आहे. ऊर्जा आयातीवर कमी अवलंबून असल्याने US Treasury Market हे तेलाच्या पुरवठ्यातील अडथळ्यांच्या वेळी अधिक सुरक्षित मानले जात आहे. US 10-year Treasury Note चा यील्ड (Yield) अंदाजे 4.394% पर्यंत वाढला आहे.
दुसरीकडे, जपानमधील स्टॉक्स (Japanese Stocks) मोठ्या धोक्यात असल्याचे दिसून येते. Morgan Stanley च्या मते, supply chain मधील ताण आणि जागतिक मंदीचा (Global Recession) जपानवर परिणाम होऊ शकतो, विशेषतः जर होर्मुझ सामुद्रधुनीसारखे (Strait of Hormuz) महत्त्वाचे सागरी मार्ग दीर्घकाळासाठी बंद झाले.
मंदी आणि महागाईचे सावट
सध्याची भू-राजकीय परिस्थिती (Geopolitical Climate) अनेक जोखमींनी भरलेली आहे. जर तेलाच्या किमती $100-120 प्रति बॅरल किंवा त्याहून अधिक राहिल्या, तर ग्राहकांचा खर्च (Consumer Spending) कमी होऊ शकतो आणि 'Fed Paralysis' ची परिस्थिती निर्माण होऊ शकते. म्हणजेच, महागाई वाढेल पण अर्थव्यवस्था मंदावेल, ज्यामुळे मध्यवर्ती बँकांना (Central Banks) धोरणे ठरवणे कठीण होईल. अमेरिकेत मंदी येण्याची शक्यता 30% ते 40% आहे, तर Moody's नुसार हा आकडा 50% पर्यंत जाऊ शकतो, जर तेलाच्या किमती वाढत राहिल्या.
VIX Index 30 च्या वर गेला आहे, जो संकटाची परिस्थिती दर्शवतो. JPMorgan ने S&P 500 चे वर्षअखेरचे लक्ष्य (Year-end Target) 7,500 वरून 7,200 पर्यंत खाली आणले आहे. ऊर्जेच्या धक्क्यांमुळे (Energy Shocks) आणि supply chain मधील समस्यांमुळे महागाई वाढण्याचा धोका आहे, ज्यामुळे व्याजदर कपातीची (Interest Rate Cuts) अपेक्षा लांबणीवर पडू शकते.