Jean-Claude Trichet: जागतिक अर्थव्यवस्था संकटात, पण भारताची वाढ जोमात!

भारताची प्रगती आणि भविष्यातील संधी

नवी दिल्ली येथे आयोजित ५ व्या कौटिल्य इकॉनॉमिक कॉन्क्लेव्हमध्ये बोलताना, ECB चे माजी अध्यक्ष Jean-Claude Trichet यांनी भारताच्या आर्थिक वाटचालीवर सकारात्मक मत व्यक्त केले. भारताने अलीकडच्या काळात केलेल्या स्ट्रक्चरल रिफॉर्म्स (Structural Reforms) आणि सातत्याने होत असलेली GDP वाढ, हे भारताच्या प्रगतीचे मजबूत आधारस्तंभ असल्याचे त्यांनी सांगितले.

'ह्युमन कॅपिटल' ही भारताची ताकद

Trichet यांच्या मते, भारताचा तरुण लोकसंख्या आणि विज्ञानातील तज्ञ मनुष्यबळ ही मोठी संपत्ती आहे. २०४७ पर्यंत देशाला विकसित अर्थव्यवस्था बनवण्याच्या ध्येयाकडे वाटचाल करताना, हे 'ह्युमन कॅपिटल' भारताला इतर उदयोन्मुख अर्थव्यवस्थांपेक्षा वेगळे ठरवते.

'मिडल-इनकम ट्रॅप'चे आव्हान

अर्थव्यवस्थेच्या संदर्भात त्यांनी 'मिडल-इनकम ट्रॅप' (Middle-income trap) या संकल्पनेवर भाष्य केले. ज्या देशांमध्ये मॅन्युफॅक्चरिंग क्षेत्रातील स्पर्धात्मकता कमी होते आणि आधुनिक सेवा क्षेत्राचा विकास खुंटतो, तिथे हा धोका असतो. मात्र, भारताकडे या चक्रात न अडकता पुढे जाण्यासाठी मोठी जागा असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.

सावधगिरीचा इशारा

इतका सकारात्मक दृष्टिकोन मांडूनही त्यांनी काही धोक्यांकडे लक्ष वेधले आहे. सध्याचे जागतिक राजकारण (Geopolitical fragmentation) आणि व्यापारातील अनिश्चितता ही भारताच्या दीर्घकालीन उद्दिष्टांसाठी आव्हानात्मक ठरू शकते. जागतिक पुरवठा साखळीतील बदल आणि वाढते व्यापार निर्बंध यामुळे आंतरराष्ट्रीय व्यवसायाचे वातावरण अनिश्चित बनले आहे, ज्याचा परिणाम भारताच्या निर्यात-आधारित क्षेत्रांवर होऊ शकतो.