Bank of Japan ने व्याजदर वाढीबाबत सावध भूमिका घेतल्यामुळे जपानी येनवर दबाव वाढला आहे. येन **158.18** प्रति डॉलरपर्यंत घसरला असून, ऑक्टोबरमध्ये व्याजदर वाढीची शक्यता **20%** च्या खाली आली आहे.
जपानी येनमध्ये 1 ऑक्टोबर 2026 रोजी मोठी विक्री दिसून आली आणि तो 158.18 प्रति अमेरिकन डॉलरच्या पातळीवर आला आहे. बँक ऑफ जपानच्या सप्टेंबर महिन्यातील बैठकीचे इतिवृत्त (Meeting Summary) समोर आल्यानंतर बाजारात ही प्रतिक्रिया उमटली आहे. मध्यवर्ती बँकेचे अधिकारी व्याजदर वाढीबाबत अत्यंत सावध भूमिका घेत असल्याचे यातून स्पष्ट झाले आहे, ज्यामुळे गुंतवणूकदारांचा हिरमोड झाला आहे.
बाजारातील अपेक्षेला धक्का
या बैठकीच्या अहवालापूर्वी, अनेक गुंतवणूकदारांना वाटत होते की 30 ऑक्टोबर च्या आगामी बैठकीत बँक ऑफ जपान व्याजदर वाढीचे संकेत देईल. मात्र, धोरणकर्त्यांमध्ये मते विभागली गेली आहेत. महागाईवर नियंत्रण मिळवण्यासाठी दर वाढवण्याच्या बाजूने काही अधिकारी असले, तरी काहींनी अर्थव्यवस्थेच्या स्थितीचा अधिक आढावा घेण्याची गरज व्यक्त केली आहे. परिणामी, ऑक्टोबरमध्ये व्याजदर वाढीची शक्यता आता 20% च्या खाली आली आहे.
आर्थिक स्थिती आणि टी-कॅन (Tankan) सर्व्हे
बँक ऑफ जपान सध्या एका कठीण आर्थिक टप्प्यातून जात आहे. त्यांच्या ताज्या 'टी-कॅन' बिझनेस सर्व्हेमध्ये संमिश्र कल दिसून आला आहे. जपानमधील मोठ्या उत्पादक कंपन्यांचा आत्मविश्वास आठ वर्षांच्या उच्चांकावर आहे, तर सेवा क्षेत्रातील (non-manufacturing) कंपन्यांचा आत्मविश्वास घटला आहे. या विसंगत आकडेवारीमुळे मध्यवर्ती बँकेसाठी व्याजदर वाढीचा वेग ठरवणे कठीण झाले आहे.
जागतिक कारकांचा दबाव
येनच्या घसरणीमागे केवळ देशांतर्गतच नव्हे तर जागतिक कारणेही आहेत. अमेरिका आणि जपानमधील व्याजदरातील तफावत कायम असल्याने गुंतवणूकदार डॉलरला पसंती देत आहेत. तसेच, अमेरिका-इराणमधील वाढता तणाव आणि भू-राजकीय अस्थिरतेमुळे डॉलर सुरक्षित गुंतवणूक म्हणून पाहिला जात आहे, ज्याचा फटका येनला बसत आहे. सध्या जपानचा पॉलिसी रेट 1.25% इतका आहे, जो मागील 31 वर्षांतील उच्चांक आहे.