Whalesbook
जपानच्या अर्थव्यवस्थेत मोठी झेप: गुंतवणूक ठरली आधार
जपानच्या अर्थव्यवस्थेने 2025 च्या शेवटच्या तिमाहीत (Q4) 1.3% च्या वार्षिक दराने (annualized rate) मजबूत वाढ नोंदवली आहे. हे आकडे सुरुवातीच्या अंदाजांपेक्षा अधिक असून, गुंतवणूकदारांसाठी दिलासादायक आहेत. या वाढीचे मुख्य कारण कंपन्यांनी केलेली लक्षणीय गुंतवणूक (Business Investment) आहे. मागील 0.2% च्या तुलनेत व्यवसाय गुंतवणुकीत 1.3% ची वाढ झाली आहे, जी अर्थव्यवस्थेला बळ देणारी ठरली आहे.
PM Takaichi यांचे देशांतर्गत खर्चाला प्रोत्साहन
पंतप्रधान Sanae Takaichi यांनी या सकारात्मक आर्थिक आकडेवारीचा हवाला देत, देशातील प्रमुख उद्योगांमध्ये अधिक गुंतवणूक करण्याचे आवाहन केले आहे. सरकारचा उद्देश हा आहे की चालू गती कायम ठेवून भविष्यातील वाढीसाठी महत्त्वाचे असलेले धोरणात्मक क्षेत्र (strategic sectors) विकसित केले जावे. जागतिक आर्थिक आव्हानांना तोंड देण्यासाठी देशांतर्गत खर्च वाढवणे हा एक महत्त्वाचा उपाय मानला जात आहे.
जागतिक धोक्यांमुळे भविष्यावर प्रश्नचिन्ह
मात्र, या मजबूत वाढीनंतरही जपानच्या आर्थिक भविष्यासमोर काही मोठी धोके आहेत. मध्य पूर्वेतील तणाव (Middle East crisis) आणि तेलाच्या वाढत्या किमतींमुळे आयात खर्च वाढू शकतो, ज्यामुळे जपानचे येन (Yen) चलन कमकुवत होण्याची शक्यता आहे. येन कमकुवत झाल्यास, अत्यावश्यक आयाती अधिक महाग होतील आणि व्यवसाय गुंतवणुकीतून मिळालेले फायदे कमी होऊ शकतात. आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील घडामोडी देखील चिंता वाढवणारे आहेत.
व्यापार करार आणि भू-राजकीय तणाव
जपान अमेरिकेसोबत आपला व्यापार करार (trade pact) टिकवून ठेवण्याचा प्रयत्न करत आहे. मात्र, जपानी कंपन्यांना अमेरिकेत गुंतवणूक करण्यासाठी वाढता दबाव येऊ शकतो, ज्यामुळे देशांतर्गत प्रकल्पांमधील भांडवल वळवले जाण्याची भीती आहे. दुसरीकडे, तैवानवरील राजकीय वक्तव्यांमुळे चीनसोबतचे तणाव वाढले आहेत, ज्यामुळे भू-राजकीय (geopolitical) अनिश्चितता अधिक गडद झाली आहे.
बँक ऑफ जपानची भूमिका
या देशांतर्गत वाढीच्या आणि बाह्य धोक्यांच्या पार्श्वभूमीवर, बँक ऑफ जपान (BOJ) 19 मार्च रोजी होणाऱ्या पतधोरण बैठकीत व्याजदर (interest rates) स्थिर ठेवण्याची शक्यता आहे. परंतु, बाजारातील विश्लेषकांच्या मते, एप्रिल महिन्यात होणाऱ्या धोरण आढाव्यात व्याजदर वाढण्याची 50% पेक्षा जास्त शक्यता वर्तवली जात आहे. महागाई नियंत्रणात ठेवून आर्थिक वाढीला पाठिंबा देणे, हे बँक ऑफ जपानसमोरील मोठे आव्हान आहे.