जम्मू-काश्मीरमध्ये आर्थिक वर्ष **FY26** मध्ये **₹5,824 कोटींची** औद्योगिक गुंतवणूक झाली असून, स्टार्टअप्स आणि सूक्ष्म उद्योगांच्या वाढीमुळे अर्थव्यवस्थेला एक नवी दिशा मिळत आहे.
जम्मू-काश्मीरच्या औद्योगिक क्षेत्रात आता मोठा बदल घडताना दिसत आहे. पारंपरिक उद्योगांवर अवलंबून न राहता, आता स्टार्टअप्स आणि संघटित लघुउद्योगांकडे कल वाढला आहे. FY26 मध्ये या प्रदेशात ₹5,824 कोटींची मोठी गुंतवणूक झाली असून, भांडवली प्रवाहात हा एक सकारात्मक बदल मानला जात आहे.
स्टार्टअप्स आणि MSME ची दमदार घोडदौड
प्रदेशातील उद्योजकता गेल्या पाच वर्षांत वेगाने वाढली आहे. 2021 मध्ये केवळ 69 स्टार्टअप्सची नोंदणी होती, ती FY26 अखेर 1,306 वर पोहोचली आहे. यासोबतच, Udyam पोर्टलवर नोंदणीकृत लघुउद्योगांची संख्या 6 लाखांच्या पुढे गेली आहे, जी 2021-22 मध्ये अवघी 24,000 होती. यामुळे बँकिंग आणि NBFC कडून कर्ज मिळवणे या उद्योगांना अधिक सुलभ झाले आहे.
भविष्यातील गुंतवणूक पाइपलाइन
गुंतवणुकीचा हा ओघ कायम राहण्याची शक्यता आहे. सध्या 312 नवीन औद्योगिक प्रकल्प पाइपलाइनमध्ये असून, त्यातून ₹7,864 कोटींची अतिरिक्त गुंतवणूक येणे अपेक्षित आहे. 'न्यू सेंट्रल सेक्टर स्कीम' अंतर्गत मिळणाऱ्या सरकारी मदतीमुळे हे प्रकल्प वेगाने मार्गी लागत आहेत. पॉलिमर आणि कंझ्युमर गुड्ससारख्या क्षेत्रांत हे प्रकल्प कशा प्रकारे उत्पादन सुरू करतात, याकडे तज्ज्ञांचे लक्ष आहे.
आव्हाने आणि जोखीम
वाढ सकारात्मक असली तरी काही आव्हाने कायम आहेत. कच्चा माल आणणे आणि तयार माल बाहेर पाठवण्यासाठी लॉजिस्टिक कनेक्टिव्हिटी अत्यंत महत्त्वाची ठरणार आहे. याशिवाय हवामान आणि भौगोलिक परिस्थितीचा फटका बागायती (Horticulture) क्षेत्राला बसू शकतो. सरकारी 'MSME हेल्थ क्लिनिक' आता 3 लाखांहून अधिक युनिट्सचे निरीक्षण करत असून, उद्योगांना बुडण्यापासून वाचवण्यासाठी हे एक महत्त्वाचे पाऊल ठरत आहे.
