परराष्ट्र मंत्री S. Jaishankar यांनी युक्रेन आणि मध्य पूर्वेतील संघर्षांमुळे जागतिक अन्न आणि ऊर्जा पुरवठ्यावर निर्माण झालेल्या संकटाचा इशारा दिला आहे. भारतासाठी कच्च्या तेलाच्या किमती आणि खतांचा पुरवठा हे प्रमुख चिंतेचे विषय ठरत आहेत.
परराष्ट्र मंत्री S. Jaishankar यांनी न्यूयॉर्कमधील एका कार्यक्रमात जागतिक अर्थव्यवस्थेसमोरील वाढत्या धोक्यांकडे लक्ष वेधले आहे. युक्रेनमधील युद्ध आणि मध्य पूर्वेतील तणाव यामुळे अन्न, ऊर्जा आणि खतांच्या पुरवठ्यावर गंभीर परिणाम होण्याची शक्यता त्यांनी व्यक्त केली आहे. विकसनशील देशांसाठी हे संकट मोठे आर्थिक आव्हान ठरू शकते.
भारताच्या ऊर्जा आणि व्यापार क्षेत्रावर परिणाम
भारत आपल्या ऊर्जेच्या गरजांसाठी मोठ्या प्रमाणावर आयातीवर अवलंबून आहे. देश आपल्या एकूण क्रूड ऑईलपैकी ८५% पेक्षा जास्त आयात करतो. मध्य पूर्वेतील अस्थिरतेचा थेट फटका भारताच्या ट्रेड डेफिसिटला (Trade Deficit) बसू शकतो. क्रूड ऑईलच्या किमती वाढल्यास त्याचा परिणाम लॉजिस्टिक खर्च आणि मॅन्युफॅक्चरिंग मार्जिन्सवर होऊन भारतात महागाई वाढण्याची भीती आहे.
शेती आणि खतांच्या पुरवठ्याचे संकट
जागतिक स्तरावर धान्य आणि खतांच्या पुरवठ्यातील व्यत्यय भारताच्या कृषी क्षेत्रासाठी आव्हानात्मक आहे. भारत पोटॅश आणि फॉस्फेटसारख्या खतांची मोठी आयात करतो. रशिया आणि पश्चिम आशियातील तणावामुळे या खतांच्या किमती वाढल्यास त्याचा भार थेट शेतकऱ्यांवर पडेल. तसेच, खाद्यपदार्थांच्या किमती वाढल्यास त्याचा परिणाम देशांतर्गत फूड इन्फ्लेशनवर (Food Inflation) होईल, ज्यावर रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) बारीक लक्ष ठेवून आहे.
गुंतवणूकदारांसाठी काय महत्त्वाचे?
येणाऱ्या काळात आंतरराष्ट्रीय क्रूड ऑईलच्या किमती आणि भारतातील रिटेल महागाईचे आकडे गुंतवणूकदारांसाठी अत्यंत महत्त्वाचे असतील. जागतिक अस्थिरतेमुळे भारतीय रुपयावरही दबाव येऊ शकतो. भारत सरकार धान्य, खाद्यतेल आणि खतांचा पुरवठा सुरळीत ठेवण्यासाठी काय पावले उचलते, याकडे मार्केटचे विशेष लक्ष असेल.