भारतातील तरुणाईची बेरोजगारी कमी! जागतिक सरासरीपेक्षा मोठा दिलासा - SBI रिपोर्ट

आकडेवारी काय सांगते?

आंतरराष्ट्रीय कामगार संघटनेच्या (ILO) आकडेवारीनुसार, 2025 मध्ये जागतिक स्तरावर तरुणांमधील बेरोजगारीचा दर सरासरी 12.6% होता. या तुलनेत, भारताने 9.9% चा प्रभावी दर नोंदवला आहे. गेल्या काही वर्षांपासून हा दर सातत्याने कमी होत आहे; 2022 मध्ये तो 10.9% होता, जो 2024 पर्यंत 10.3% आणि आता 2025 मध्ये 9.9% पर्यंत खाली आला आहे. शहरी भागांतील तरुणांमधील बेरोजगारीचा दर 2022 मध्ये 16.8% होता, जो 2025 मध्ये 13.6% पर्यंत घसरला आहे. मात्र, ग्रामीण भागातील तरुणांमधील बेरोजगारीचा दर या काळात साधारणपणे 8-9% वर स्थिर राहिला आहे.

शिक्षणाचा प्रभाव आणि मोजमाप

SBI च्या या अभ्यासात असे निदर्शनास आले आहे की, उच्च शिक्षण घेणाऱ्या तरुणांची वाढती संख्या हे बेरोजगारी दर कमी दिसण्यामागे एक महत्त्वाचे कारण असू शकते. अहवालानुसार, 15-29 वयोगटातील तरुणांचे पारंपरिक बेरोजगारी मोजमाप हे कामाच्या बाजारातील (Labour Market) संपूर्ण वास्तव दर्शवत नाही, कारण या वयातील अनेक जण अजूनही औपचारिक शिक्षण घेत आहेत. 30 वर्षांवरील लोकसंख्येसाठी बेरोजगारीचा दर या तुलनेत खूपच कमी आहे; उदाहरणार्थ, शहरी पुरुषांसाठी हा दर केवळ 2.26% आहे, जो तरुण गटातील 11.8% दरापेक्षा लक्षणीयरीत्या वेगळा आहे.

आर्थिक क्षेत्रातील बदल

भारतीय श्रम बाजारात (Labour Market) संरचनात्मक बदल (Structural Transformation) होत असल्याचेही अहवालात नमूद केले आहे. उत्पादन (Manufacturing) आणि गैर-शेती क्षेत्रांमध्ये (Non-Agricultural Sectors) सहभाग वाढत असल्याचे दिसून येत आहे. तसेच, देशातील विविध राज्यांमध्ये रोजगाराच्या नवीन संधीही निर्माण होत आहेत, ज्यामुळे आर्थिक घडामोडींमध्ये (Economic Activities) अधिक विविधता येत असल्याचे सूचित होते.