भारतातील ग्राहक आपला ६१.५% साप्ताहिक खर्च आता शनिवार आणि रविवारी करत आहेत. फॅशन आणि इलेक्ट्रॉनिक्समधील या वाढत्या मागणीमुळे रिटेल कंपन्यांना त्यांच्या व्यवसायात मोठे बदल करावे लागत आहेत, तर दुसरीकडे वाढती महागाई चिंतेचा विषय ठरत आहे.
भारतीय रिटेल मार्केटमध्ये आता एका नवीन बदलाचे वारे वाहत आहेत. आता दैनंदिन खरेदीपेक्षा ग्राहक शनिवार-रविवारच्या ४८ तासांच्या विंडोमध्ये मोठ्या प्रमाणात खरेदी करत आहेत. आकडेवारीनुसार, शहरी भागात वीकेंडला होणारा सरासरी खर्च ₹१०,७३२ इतका आहे, तर आठवड्याच्या इतर दिवसांत तो ₹६,७२४ पर्यंत मर्यादित राहतो. यालाच आता 'वीकेंड इकॉनॉमी' असे म्हटले जात आहे.
खरेदीचा कल बदलला
वीकेंडला फॅशन आणि कपड्यांवरील खर्च दुप्पट होतो. तसेच, मनोरंजन आणि इलेक्ट्रॉनिक्स क्षेत्रातील विक्री आठवड्याच्या इतर दिवसांच्या तुलनेत २.०२ आणि १.९९ पटीने वाढते. एवढेच नाही तर किराणा सामानाची खरेदीही आता वीकेंडला जास्त केली जात असून त्याचे प्रमाण १.६४ पटीने वाढले आहे. केवळ मुंबई-बेंगळुरू सारखी शहरेच नव्हे, तर जयपूर, सुरत आणि पुणे यांसारख्या टियर-२ शहरांमध्येही हा ट्रेंड वेगाने पसरत आहे. रिटेलर्स असोसिएशन ऑफ इंडिया (RAI) नुसार, जुलै २०२६ मध्ये रिटेल क्षेत्राने ८% वार्षिक वाढ नोंदवली आहे.
रिटेल कंपन्यांसमोरील आव्हाने
साप्ताहिक महसुलाचा ६०% हिस्सा अवघ्या दोन दिवसांत येत असल्याने कंपन्यांना त्यांच्या सप्लाय चेन आणि स्टाफिंग मॉडेलमध्ये बदल करावा लागत आहे. इन्व्हेंटरी मॅनेजमेंट हे सर्वात मोठे आव्हान बनले आहे, कारण वीकेंडला मालाचा तुटवडा भासू नये आणि आठवड्याच्या इतर दिवसांत माल पडून राहू नये, अशी कसरत त्यांना करावी लागत आहे.
महागाईची टांगती तलवार
जुलै २०२६ मध्ये रिटेल महागाई ४.४५% तर फूड इन्फ्लेशन ५.५२% वर स्थिरावले आहे. यामुळे सामान्य ग्राहकांमध्ये सावधगिरीचे वातावरण आहे. सणासुदीच्या काळात मागणी टिकून राहील की नाही, यावर कंपन्यांची नफाक्षमता अवलंबून असेल. जर मागणी अपेक्षेप्रमाणे राहिली नाही, तर वाढत्या इनपुट कॉस्टमुळे कंपन्यांच्या मार्जिन्सवर दबाव येऊ शकतो.