ऑगस्ट २०२६ मध्ये भारतात घरगुती शाकाहारी थाळीचा सरासरी खर्च **₹२९.५** वर पोहोचला आहे, जो एप्रिल २०२५ नंतरचा सर्वोच्च स्तर आहे. कांद्याचे भाव **४३%** नी वधारल्याने आणि स्वयंपाकाचा गॅस व तेलाचे दर वाढल्याने सर्वसामान्यांचे बजेट कोलमडले आहे.
कांदा पुरवठा आणि सरकारी हस्तक्षेप
या महागाईमागे मुख्य कारण कांद्याचे दर आहेत, जे वार्षिक आधारावर ४३% नी वाढून ₹४० प्रति किलो झाले आहेत. महाराष्ट्रात झालेल्या अवकाळी पावसामुळे साठवणुकीतील कांद्याचे नुकसान झाले आणि रब्बी हंगामातील उत्पादनात ५-६% घट झाली. वाढते दर नियंत्रणात ठेवण्यासाठी सरकारने १९ शहरांमध्ये ₹३५ प्रति किलो दराने सबसिडीयुक्त कांदा विकण्यास सुरुवात केली आहे.
स्वयंपाकघरातील महागाई
केवळ भाजीपालाच नव्हे, तर खाद्यतेल आणि एलपीजी (LPG) सिलिंडरच्या किमतीही वाढल्या आहेत. गेल्या वर्षाच्या तुलनेत खाद्यतेलाचे दर ११% तर एलपीजीच्या किमती १०% नी वधारल्या आहेत. पश्चिम आशियातील तणावामुळे जागतिक स्तरावर इंधन दरात निर्माण झालेली अस्थिरता हे याचे मूळ कारण मानले जात आहे.
इतर घटक आणि मांसाहारी थाळी
कांदा आणि इंधनाचे दर चढे असले तरी, बटाट्याच्या दरात १२% तर टोमॅटोच्या किमतीत २८% घसरण झाल्याने थाळीच्या खर्चाला काहीसा आधार मिळाला आहे. दरम्यान, मांसाहारी थाळीचा खर्च ₹५७.५ इतका असून त्यात वार्षिक ५% वाढ झाली आहे. ब्रॉयलर चिकनच्या किमती १०% नी वाढल्या असल्या तरी, श्रावण महिन्यामुळे मांसाहारी प्रथिनांच्या मागणीत काहीशी घट दिसून आली आहे.
कौटुंबिक बजेटवर परिणाम
सण-उत्सवांच्या काळात अन्नधान्य महागाईमुळे ग्राहकांच्या खिशावर ताण येत आहे. जेव्हा कुटुंबाच्या एकूण उत्पन्नाचा मोठा हिस्सा केवळ जेवणावर खर्च होतो, तेव्हा लोक इतर वस्तूंच्या खरेदीवर (Discretionary spending) काटछाट करतात. त्यामुळे आगामी काळात महागाईचे हे संकट कायम राहते की कमी होते, याकडे गुंतवणूकदारांचे लक्ष लागले आहे.