बाजारात मोठी घसरण, गुंतवणूकदारांचे ₹6.4 लाख कोटींचे नुकसान
सोमवार, 11 मे 2026 रोजी भारतीय शेअर बाजाराला मोठा धक्का बसला. पश्चिम आशियातील भू-राजकीय तणाव आणि पंतप्रधान मोदी यांच्या इंधन वापर कमी करण्याच्या, सोने खरेदी पुढे ढकलण्याच्या आणि 'वर्क फ्रॉम होम'ला परत जाण्याच्या आवाहनामुळे गुंतवणूकदारांनी मोठी विक्री केली. यामुळे Nifty 50 निर्देशांक 1.49% घसरून 23,815.85 वर आणि Sensex 1.70% घसरून 76,015.28 वर बंद झाला. एकाच दिवसात गुंतवणूकदारांचे सुमारे ₹6.4 लाख कोटींचे नुकसान झाले.
विमान कंपन्या आणि सोन्याचे व्यापारी क्षेत्राला फटका
या आवाहनाचा थेट फटका विमान कंपन्यांना (Aviation Stocks) बसला. IndiGo (InterGlobe Aviation) चे शेअर्स 4.73% घसरून ₹4,309 वर आले, तर SpiceJet च्या शेअर्समध्येही मोठी घसरण झाली. त्याचबरोबर, सोने खरेदी पुढे ढकलण्याच्या आवाहनामुळे सोन्याचे दागिने विकणाऱ्या कंपन्यांनाही मोठा फटका बसला. Titan Company चे शेअर्स 6.85% कोसळून ₹4,200 वर आले, तर Kalyan Jewellers आणि Senco Gold च्या शेअर्समध्येही मोठी पडझड दिसून आली.
ऊर्जेवरील अवलंबित्व आणि आर्थिक ताण
भारताची पश्चिम आशियाई देशांवरील ऊर्जेसाठीची 80% अवलंबित्व या संकटाने पुन्हा एकदा अधोरेखित केली आहे. प्रादेशिक अस्थिरतेमुळे Brent crude चे दर $104 प्रति बॅरल आणि WTI फ्युचर्स $95.42 वर पोहोचले. पंतप्रधान मोदींचे हे आवाहन देशाची मोठी आयात बिले कमी करण्यासाठी एक धोरणात्मक पाऊल मानले जात आहे. FY26 मध्ये सोन्याची आयात 24% ने वाढून $71.98 अब्ज डॉलरवर पोहोचली होती. यामुळे भारतीय रुपया अमेरिकन डॉलरच्या तुलनेत 95.31 या विक्रमी नीचांकी पातळीवर घसरला, ज्यामुळे आयात महाग झाली आणि परकीय चलन साठ्यावर (Forex Reserves) ताण आला. मागील आठवड्यात $7.7 अब्ज डॉलर्सने घट होऊन हा साठा $690 अब्ज डॉलरवर आला होता.
ऊर्जा स्वातंत्र्याकडे वाटचाल आणि इंडस्ट्रीचा पाठिंबा
या परिस्थितीमुळे भारत आता ऊर्जा स्वातंत्र्य (Energy Independence) आणि देशांतर्गत संसाधनांच्या वापराकडे अधिक वेगाने वाटचाल करेल, अशी चिन्हे आहेत. विमान कंपन्यांसाठी Aviation Turbine Fuel (ATF) हा खर्चाचा मोठा भाग (40%) असल्याने तेलाच्या वाढत्या किमतींमुळे त्यांच्या नफ्यावर ताण येत आहे. IndiGo सारख्या कंपन्यांना याचा फटका बसत आहे. दुसरीकडे, ऑटोमोबाईल क्षेत्रातील इलेक्ट्रिक वाहनांमध्ये (EVs) गुंतवणूक वाढत आहे. Tata Motors आपल्या EV पोर्टफोलिओचा विस्तार करत आहे, तर Mahindra Group चे CEO अनिश शाह यांनी स्वच्छ ऊर्जेच्या आवाहनाला पाठिंबा देत कंपनीच्या विद्युतीकरण आणि नूतनीकरणक्षम ऊर्जा (Renewables) क्षेत्रातील गुंतवणुकीची ग्वाही दिली. ते या अस्थिरतेला ऊर्जेचे जलद परिवर्तन घडवण्याची संधी मानतात.
भविष्यातील दिशा आणि क्षेत्रांमधील बदल
यापूर्वीही पश्चिम आशियातील ऊर्जा संकटांमुळे भारतीय विमान आणि सोन्याच्या शेअर्समध्ये अस्थिरता दिसून आली आहे. ग्राहकांची मागणी कमी होण्याची आणि उत्पादन खर्च वाढण्याची भीती असते. कमकुवत रुपया आणि घटणारे परकीय चलन साठे यामुळे आर्थिक वातावरण अधिक आव्हानात्मक बनले आहे. पंतप्रधान मोदींचे काटकसरीचे आवाहन देशाला अधिक लवचिक (Resilient) बनवण्याच्या उद्देशाने केले गेले आहे. उद्योगातील नेते या संकटाला ऊर्जेच्या संक्रमणाला गती देण्याची संधी म्हणून पाहत आहेत. विश्लेषकांच्या मते, या बदलामुळे देशांतर्गत ऊर्जा, नूतनीकरणक्षम ऊर्जा आणि EVs मध्ये गुंतवणूक वाढू शकते. विमान उद्योगाची इंधन दरातील चढ-उतार आणि मागणीतील धक्क्यांवरील संवेदनशीलता ही एक मोठी चिंता आहे. SpiceJet च्या आर्थिक समस्यांमुळे क्षेत्राचा धोका वाढतो. सोन्याच्या दागिन्यांची आयात आणि वाढत्या किमतींमुळे देशाच्या व्यापार तूट (Trade Deficit) वाढत आहे.
