भारतातील 'क्विक कॉमर्स' क्षेत्र वेगाने विस्तारत असून, FY2031 पर्यंत हा बाजार **$९० अब्ज** डॉलर्सवर पोहोचण्याचा अंदाज वर्तवण्यात आला आहे. सध्याच्या **$१३ अब्ज** डॉलर्सच्या तुलनेत ही मोठी झेप असली, तरी नफा मिळवणे हे कंपन्यांसमोर मोठे आव्हान आहे.
बाजारपेठेचा नवा प्रवास
Google आणि Redseer Strategy Consultants च्या नवीन रिपोर्टनुसार, भारताच्या क्विक कॉमर्स इंडस्ट्रीमध्ये मोठी लाट येणार आहे. FY2026 मधील $१३ अब्ज च्या बाजारपेठेतून थेट $९० अब्ज पर्यंत मजल मारण्याचे लक्ष्य डोळ्यासमोर ठेवले आहे. मात्र, ही वाढ साध्य करण्यासाठी कंपन्यांना आपल्या बिझनेस मॉडेलमध्ये मोठा बदल करावा लागणार आहे.
खरेदीच्या पद्धतीत बदल (Shift in Consumer Behavior)
आतापर्यंत क्विक कॉमर्स म्हणजे फक्त दूध, ब्रेड किंवा स्नॅक्ससारख्या छोट्या वस्तूंची तात्काळ खरेदी होती. पण, आता या कंपन्यांचे लक्ष ग्राहकांच्या मासिक घरगुती खरेदीवर (Monthly Groceries) आहे. जेव्हा ग्राहक मोठ्या प्रमाणात सामान खरेदी करतील, तेव्हाच कंपनीला चांगले मार्जिन मिळेल आणि डिलिव्हरी खर्चही नियंत्रित राहील. यासोबतच इलेक्ट्रॉनिक्स, सौंदर्य प्रसाधने आणि घरगुती वस्तूंच्या विक्रीवरही कंपन्यांचा भर असणार आहे.
आव्हाने आणि स्पर्धा
Reliance, Flipkart आणि Amazon सारखे दिग्गज खेळाडू या क्षेत्रात उतरल्यामुळे स्पर्धा तीव्र झाली आहे. यामुळे 'कस्टमर ॲक्विझिशन कॉस्ट' (Customer Acquisition Cost) वाढत आहे. तसेच, टियर-२ आणि टियर-३ शहरांमधील ग्राहक किमतीबाबत अधिक सतर्क असल्याने तिथे प्रीमियम डिलिव्हरी चार्जेस आकारणे कंपन्यांना जिकिरीचे ठरू शकते.
गुंतवणूकदारांनी 'युनिट इकॉनॉमिक्स'वर लक्ष ठेवणे गरजेचे आहे. प्रत्येक ऑर्डरमागे होणारा फायदाच ठरवेल की या कंपन्या भविष्यात नफ्यात राहतील की केवळ कॅश बर्न (Cash Burn) करत राहतील.