भारताच्या मेट्रो नेटवर्कचा विस्तार; १,१७० किमीसह अमेरिका आता काही पावले दूर

विकासाचा वेग वाढला

भारताच्या शहरी पायाभूत सुविधांमध्ये एक मोठी क्रांती घडत आहे. सध्या २६ शहरांमध्ये एकूण १,१७० किमी मेट्रो मार्ग कार्यरत आहेत. विशेष म्हणजे, २०१४ पूर्वी दरमहा १ किमीपेक्षा कमी असलेले मेट्रो बांधकामाचे प्रमाण आता ६ किमी प्रति महिना इतक्या वेगाने वाढत आहे. अमेरिकेचे मेट्रो नेटवर्क सध्या १,३८६ किमी असून, भारत २०२७ पर्यंत हे अंतर पूर्णपणे भरून काढण्याच्या तयारीत आहे. या प्रकल्पांसाठी ₹३०,००० कोटींचे विशेष बजेट तरतूद करण्यात आली आहे.

कोणाला मिळणार फायदा?

या पायाभूत सुविधांच्या लाटेमुळे इंजिनिअरिंग आणि मॅन्युफॅक्चरिंग क्षेत्रातील कंपन्यांसाठी मोठी संधी निर्माण झाली आहे. Larsen & Toubro (L&T) सारख्या कंपन्या बांधकाम आणि सिस्टिम इंटिग्रेशनमध्ये आघाडीवर आहेत. तसेच, मेट्रोचे डबे आणि सिग्नलिंग सिस्टमसाठी BEML, Titagarh Rail Systems आणि Alstom India सारख्या कंपन्यांना या विस्तारामुळे नवीन ऑर्डर्स मिळण्याची दाट शक्यता आहे.

टियर-२ शहरांवर विशेष भर

दिल्लीसारख्या मोठ्या शहरांच्या पलीकडे जात आता इंदूर, भोपाळ, आग्रा आणि कानपूरसारख्या शहरांमध्येही मेट्रो सेवा सुरू झाली आहे. यामुळे वाढत्या लोकसंख्येच्या शहरातील वाहतूक कोंडीवर उपाय शोधला जात आहे.

गुंतवणूकदारांसाठी आव्हाने

केवळ ट्रॅक टाकणे पुरेसे नाही, तर या प्रकल्पांची आर्थिक सुसंगतता (Financial Sustainability) महत्त्वाची आहे. छोट्या शहरांमधील मेट्रो प्रकल्पांना दैनंदिन प्रवाशांची संख्या गाठण्याचे आव्हान पेलावे लागणार आहे. सरकारी स्तरावर यासाठी आता मेट्रो स्टेशनच्या आसपास रिअल इस्टेट विकास आणि 'ट्रान्झिट-ओरिएंटेड' डेव्हलपमेंटवर भर दिला जात आहे, जेणेकरून महसुलाचे स्त्रोत वाढवता येतील.