भारताच्या नोंदणीकृत मॅन्युफॅक्चरिंग क्षेत्राने FY25 मध्ये मोठी झेप घेतली असून, एकूण रोजगार संख्या **२.१० कोटींच्या** वर गेली आहे. वार्षिक उद्योग सर्वेक्षणानुसार, आर्थिक मूल्यात **९.५९%** वाढ झाली असून, मेटल, ऑटो आणि फार्मा सेक्टरने या प्रगतीला वेग दिला आहे.
भारतीय नोंदणीकृत मॅन्युफॅक्चरिंग क्षेत्रासाठी FY25 हे वर्ष अत्यंत महत्त्वाचे ठरले आहे. ताज्या 'ॲन्युअल सर्व्हे ऑफ इंडस्ट्रीज'नुसार, देशातील औद्योगिक कर्मचारी संख्या १.९६ कोटींवरून वाढून २.१० कोटींवर पोहोचली आहे. म्हणजेच एका वर्षात सुमारे ७% वाढ नोंदवण्यात आली आहे.
क्षेत्रनिहाय प्रगती आणि आर्थिक स्थिती
क्षेत्राचे आर्थिक योगदान (GVA) ९.५९% ने वाढून ₹२६.९४ लाख कोटींवर पोहोचले आहे. यात प्रामुख्याने बेसिक मेटल्स, ऑटोमोबाईल आणि फार्मास्युटिकल्स या क्षेत्रांचा वाटा मोठा असून, एकूण GVA मध्ये या तीन क्षेत्रांचे योगदान ४५% पेक्षा जास्त आहे. कंपन्यांनी गुंतवणुकीत ११.१०% वाढ केली असून, इतका मोठा खर्च करूनही क्षेत्राचा नेट प्रॉफिट ७.७३% ने वाढला आहे, जे सकारात्मक संकेत आहेत.
मजुरीचा खर्च आणि आव्हाने
कामगारांच्या वेतनात म्हणजेच 'टोटल इमोल्युमेंट्स'मध्ये १२% वाढ झाली आहे. सूचीबद्ध (Listed) मॅन्युफॅक्चरिंग कंपन्यांसाठी वाढता मजुरीचा खर्च हा ऑपरेटिंग मार्जिनवर ताण निर्माण करू शकतो. कंपन्या हा खर्च उत्पादनांच्या किमती वाढवून भरून काढतात की कार्यक्षमता वाढवून, हे आगामी तिमाहीत पाहणे महत्त्वाचे ठरेल.
औद्योगिक हबची स्थिती
भारतातील मॅन्युफॅक्चरिंग क्षेत्राचे केंद्र पाच राज्यांमध्ये एकवटलेले आहे—तमिळनाडू, महाराष्ट्र, गुजरात, उत्तर प्रदेश आणि हरियाणा. या पाच राज्यांत एकूण मॅन्युफॅक्चरिंग कामगारांपैकी ५६% रोजगार उपलब्ध आहे. तमिळनाडू ४१,२२१ युनिट्ससह अव्वल स्थानी आहे. गुंतवणूकदारांनी लक्षात घेतले पाहिजे की, प्रादेशिक एकाग्रतेमुळे स्थानिक नियम किंवा इन्फ्रास्ट्रक्चरमधील अडथळ्यांचा थेट परिणाम कंपन्यांच्या कामगिरीवर होऊ शकतो.