भारताची आर्थिक वाढ कायम, पण धोक्याची घंटा!
SBI रिसर्चने दिलेल्या माहितीनुसार, चालू आर्थिक वर्ष 2026 च्या जानेवारी ते मार्च या तिमाहीत भारताच्या GDP मध्ये 7.2% ची मजबूत वाढ दिसून आली आहे. यामुळे संपूर्ण आर्थिक वर्ष 2026 साठी GDP वाढीचा अंदाज 7.5% वर कायम राहिला आहे. जगभरातील अनेक मोठ्या अर्थव्यवस्थांच्या तुलनेत ही आकडेवारी लक्षणीय आहे. मात्र, या सकारात्मक चित्रामागे काही गंभीर बाह्य धोके देखील दडलेले आहेत, ज्याकडे दुर्लक्ष करता येणार नाही.
जागतिक तणावाचा वाढीवर परिणाम
वेस्ट एशियामधील (West Asia) वाढता संघर्ष आणि त्यामुळे तेलाच्या वाढलेल्या किमतींमुळे भारताच्या आयातीवरील खर्च वाढला आहे. याचा थेट परिणाम महागाईवर होत आहे. याच कारणास्तव, S&P Global, World Bank, Moody's आणि UBS सारख्या आंतरराष्ट्रीय संस्थांनी आर्थिक वर्ष 2027 साठी भारताच्या GDP वाढीचा अंदाज कमी करून 6.0% ते 6.6% दरम्यान आणला आहे. याचा अर्थ, 2026 मध्ये दिसलेली आर्थिक लवचिकता 2027 मध्ये कमी होऊ शकते.
रुपयाची घसरण आणि आर्थिक ताण
गेल्या 12 महिन्यांत भारतीय रुपया अमेरिकन डॉलरच्या तुलनेत सुमारे 10.36% ने घसरला आहे. तज्ञांचे मत आहे की, रुपया 95-96 च्या पातळीपर्यंत आणखी खाली जाऊ शकतो. जागतिक महागाई, व्याजदर वाढ आणि 21 अब्ज डॉलर्स पेक्षा जास्त इक्विटी गुंतवणुकीचा (Equity Outflows) परदेशात झालेला ओघ ही या घसरणीची प्रमुख कारणे आहेत. रुपयाची ही घसरण भारताच्या 'बॅलन्स ऑफ पेमेंट्स' (Balance of Payments - BoP) वर ताण निर्माण करत आहे. कच्च्या तेलाच्या आयातीवर जास्त अवलंबून असल्यामुळे व्यापार तूट (Merchandise Trade Deficit) वाढत आहे. वेस्ट एशियामधील संघर्षामुळे चालू खात्यातील तूट (Current Account Deficit - CAD) आर्थिक वर्ष 2026 मध्ये 0.8% वरून 2027 मध्ये 2.2% पर्यंत वाढण्याचा अंदाज आहे.
क्रेडिट ग्रोथ कायम, पण भविष्यात नरमाईची शक्यता
आर्थिक वर्ष 2026 मध्ये क्रेडिट ग्रोथ (Credit Growth) 16.1% पर्यंत पोहोचली होती आणि 30 एप्रिल 2026 पर्यंत ती 16% च्या आसपास होती. वाढत्या सरकारी खर्चामुळे (Fiscal Stimulus) मागणी वाढली, ज्याचा फायदा क्रेडिट वाढीला झाला. तथापि, मागील वर्षाच्या तुलनेत बेस इफेक्ट (Base Effect) जास्त असल्याने, आर्थिक वर्ष 2027 च्या उत्तरार्धात क्रेडिट ग्रोथ 13% ते 14% पर्यंत कमी होण्याची शक्यता आहे.
पुढील वाटचाल
पुढील आर्थिक वर्ष 2027 मध्ये GDP वाढ 6.0% ते 6.6% च्या दरम्यान राहण्याचा अंदाज आहे. वेस्ट एशियामधील घडामोडी, कच्च्या तेलाच्या किमती आणि रुपयाची अस्थिरता या प्रमुख कारणांमुळे वाढीचा वेग मंदावू शकतो. अशा परिस्थितीत, भारताला आपली निर्यात स्पर्धात्मकता वाढवणे आणि आयातीवरील अवलंबित्व कमी करणे यावर लक्ष केंद्रित करावे लागेल.
