Whalesbook
पायाभूत सुविधांमुळे माफक वाढ
भारतातील आठ प्रमुख उद्योगांची (Core Sector) वाढ एप्रिल २०२६ मध्ये 1.7% नोंदवली गेली. मागील वर्षी एप्रिल २०२५ मध्ये ही वाढ 1% होती, तर मार्च २०२६ मध्ये सुधारित आकडेवारीनुसार 1.2% वाढ झाली होती. या वाढीमागे स्टील क्षेत्रातील 6.2%, सिमेंट क्षेत्रातील 9.4% आणि वीज निर्मिती क्षेत्रातील 4.1% ची मजबूत कामगिरी कारणीभूत ठरली. सरकारी प्रकल्प आणि विजेची वाढती मागणी यामुळे बांधकाम आणि पायाभूत सुविधांच्या विकासाला चालना मिळत आहे.
आर्थिक वर्ष २०२५-२६ साठी, कोअर सेक्टरची एकत्रित वाढ 2.7% पर्यंत पोहोचली आहे. औद्योगिक उत्पादन निर्देशांकाच्या (IIP) मे महिन्याच्या आकडेवारीवरही याचा परिणाम होण्याची शक्यता आहे, कारण मार्च २०२६ मध्ये IIP ची वाढ 4.1% होती, जी फेब्रुवारी २०२६ मधील 5.2% पेक्षा कमी होती.
ऊर्जा आणि खत क्षेत्राची पिछेहाट
सकारात्मक वाढीनंतरही, आठ प्रमुख उद्योगांपैकी पाच उद्योगांमध्ये घट झाली आहे, जी आर्थिक दबावाचे संकेत देते. कोळसा उत्पादनात 8.7%, कच्चे तेल उत्पादनात 3.9% आणि नैसर्गिक वायू उत्पादनात 4.3% ची घट झाली. पेट्रोलियम रिफायनरी उत्पादनांमध्ये 0.5% ची किरकोळ घट दिसून आली. खत उद्योगात 8.6% ची घट झाली, जी मार्चमधील 24.6% च्या घसरणीपेक्षा चांगली आहे.
ऊर्जा आणि खत उत्पादनातील ही सातत्यपूर्ण घट जागतिक कारणांशी जोडलेली आहे. मध्य पूर्वेतील भू-राजकीय तणावामुळे पुरवठा साखळी आणि किमतींवर परिणाम होत आहे. मे २०२६ मध्ये भारताने जास्त किमतीत खतांचा पुरवठा सुरक्षित करण्याचा प्रयत्न केला, जो जागतिक निर्बंधांना अधोरेखित करतो.
संयुक्त राष्ट्रांनी (United Nations) २०२६ साठी भारताचा GDP वाढीचा अंदाज 6.4% पर्यंत कमी केला आहे, जो आधी 6.6% होता. जागतिक अनिश्चितता आणि वाढत्या ऊर्जा आयात खर्चाचा यात उल्लेख आहे. विश्लेषकांच्या मते, कच्च्या तेलाच्या किमतीत प्रति बॅरल $10 ची वाढ झाल्यास भारताच्या GDP वाढीवर 44 बेसिस पॉइंट्सचा परिणाम होऊ शकतो.
धोके आणि भविष्यातील अंदाज
या मिश्र वाढीच्या पॅटर्नमुळे आर्थिक धोके निर्माण झाले आहेत. बांधकाम आणि वीज क्षेत्र चांगली कामगिरी करत असले तरी, आवश्यक ऊर्जा इनपुट आणि खतांच्या उत्पादनातील घट भारताच्या औद्योगिक संरचनेतील भेद्यता दर्शवते. जागतिक किमतींच्या अस्थिरतेच्या अधीन असलेल्या आयातित खतांवरील अवलंबित्व कृषी उत्पादनासाठी धोकादायक ठरू शकते.
आर्थिक वर्ष २०२५-२६ साठी कोअर सेक्टरची एकत्रित वाढ 2.7% आहे, जी २०२५ च्या उत्तरार्धात आणि २०२६ च्या सुरुवातीच्या 4% पेक्षा जास्त वाढीच्या तुलनेत लक्षणीयरीत्या कमी आहे.
विश्लेषकांना कोअर सेक्टरमध्ये सुधारणा सुरू राहण्याची अपेक्षा आहे. मे २०२६ साठी 3% च्या आसपास वाढीचा अंदाज आहे, ज्यात खत उत्पादनात सुधारणा होण्याची शक्यता आहे. मे महिन्यातील IIP वाढ माफक राहण्याची शक्यता आहे. संयुक्त राष्ट्रांच्या अंदाजानुसार, २०२६ मध्ये भारताचा GDP 6.4% आणि २०२७ मध्ये 6.6% वाढेल, जी देशांतर्गत मागणी आणि सेवा निर्यातीतील लवचिकतेचे प्रतिबिंब आहे. इंडिया रेटिंग्स अँड रिसर्च (India Ratings & Research) ने FY27 साठी GDP वाढ 6.7% चा अंदाज वर्तवला आहे, ज्यात भू-राजकीय घडामोडी, महागाई आणि कृषीवरील संभाव्य एल निनो (El Nino) परिणामांचा समावेश आहे.