RBI च्या स्वॅप सुविधेमुळे भारताने **$136.4 अब्ज** विदेशी भांडवल उभारले असून, फॉरेक्स रिझर्व्ह **$729.3 अब्जच्या** विक्रमी पातळीवर पोहोचले आहे. यामुळे FY27 मध्ये **$60 ते $75 अब्ज** BoP सरप्लसची शक्यता वर्तवण्यात आली आहे.
RBI च्या विशेष USD-INR स्वॅप सुविधेची मुदत ३१ ऑगस्ट २०२६ रोजी संपली असून, यातून देशाला $136.4 अब्ज इतका मोठा निधी मिळाला आहे. या ऐतिहासिक आवकमुळे भारताचे परकीय चलन साठे $729.3 अब्जच्या शिखरावर पोहोचले आहेत.
तज्ज्ञांचे काय मत आहे?
HDFC Bank आणि Bank of Baroda सारख्या दिग्गज संस्थांच्या मते, सुरुवातीला $100 अब्ज पेक्षा जास्त सरप्लसची अपेक्षा होती, परंतु आता तो $60 अब्ज ते $75 अब्ज दरम्यान राहण्याचा अंदाज आहे. देशाचा 'करंट अकाउंट डेफिसिट' (CAD) हा 1.1% ते 1.3% च्या दरम्यान राहण्याची शक्यता असल्याने या आकड्यात बदल झाला आहे.
कर्जाचे स्वरूप आणि आव्हाने
गुंतवणूकदारांनी हे समजून घेतले पाहिजे की हा पैसा म्हणजे दीर्घकालीन गुंतवणूक (FDI) नसून, हे एक प्रकारचे 'कॉन्ट्रॅक्टुअल डेट' (Contractual Debt) आहे. म्हणजेच, ही एक देयता (Liability) आहे जी भविष्यात परत करावी लागणार आहे. जरी हे भांडवल सध्या रुपयाला बळकटी देत असले, तरी जागतिक व्याजदरातील बदलांचा परिणाम यावर होऊ शकतो.
लिक्विडिटी आणि RBI चे नियोजन
इतक्या मोठ्या प्रमाणात डॉलरचे रुपयांत रूपांतर झाल्यामुळे बाजारात कॅश लिक्विडिटी वाढली आहे. महागाई नियंत्रित ठेवण्यासाठी RBI आता 'स्टरिलायझेशन' प्रक्रिया राबवत आहे, जेणेकरून अर्थव्यवस्थेतील अतिरिक्त पैसा काढून घेता येईल. आगामी सण-उत्सवांच्या काळात चलन मागणी आणि RBI च्या लिक्विडिटी लिलावावर गुंतवणूकदारांची बारीक नजर असणे गरजेचे आहे.