भारतात ऑगस्ट महिन्यात गेल्या तीन वर्षांतील सर्वात कमी पावसाची नोंद झाली असून, अल निनो (El Niño) प्रभावामुळे पावसाचा तुटवडा १६% पर्यंत वाढला आहे. याचा थेट परिणाम खरीप पिकांवर आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्थेवर होण्याची शक्यता आहे.
ऑगस्ट २०२६ मध्ये देशात पावसाने मोठी दडी मारल्याचे चित्र पाहायला मिळाले आहे. भारतीय हवामान विभागाने (IMD) दिलेल्या माहितीनुसार, या महिन्यात सरासरीपेक्षा १६% कमी पाऊस झाला असून, गेल्या तीन वर्षांतील ही सर्वात निचांकी पातळी आहे. या पावसाच्या खंडामुळे देशातील एकूण मोसमी पावसाचा तुटवडा आता १४% वर पोहोचला आहे.
शेती आणि खरीप पिकांवर परिणाम
अल निनोच्या प्रभावामुळे अनेक कृषीप्रधान क्षेत्रांमध्ये पावसाचे प्रमाण लक्षणीयरीत्या घटले आहे. जुलै महिन्यात झालेल्या चांगल्या पावसामुळे पेरणीला गती मिळाली होती, मात्र ऑगस्टच्या कोरड्या हवामानामुळे आता भात, मका आणि कडधान्यांसारख्या खरीप पिकांच्या उत्पादनावर टांगती तलवार आहे. पिकांच्या वाढीच्या महत्त्वाच्या टप्प्यावर ओलाव्याची कमतरता उत्पादनावर प्रतिकूल परिणाम करू शकते.
महागाईची भीती आणि आरबीआयची भूमिका
अन्नधान्य उत्पादनावर परिणाम झाल्यास त्याचा थेट फटका किरकोळ महागाईला (Food Inflation) बसू शकतो. खाद्यपदार्थांच्या किमती वाढल्यास, रिझर्व्ह बँकेसमोर (RBI) पुन्हा एकदा व्याजदरांचे नियोजन करताना कठीण आव्हाने उभी राहू शकतात.
ग्रामीण अर्थव्यवस्थेवर परिणाम
ग्रामीण भागातील शेती उत्पन्न घटल्यास त्याचा फटका ऑटोमोबाईल, ट्रॅक्टर्स आणि एफएमसीजी (FMCG) कंपन्यांना बसू शकतो. ग्रामीण भागात मागणी कमी झाल्यास या कंपन्यांच्या विक्रीवर नकारात्मक परिणाम होण्याची शक्यता आहे. आगामी काळात पिकांचे उत्पादन, सरकारी उपाययोजना आणि किरकोळ महागाईचे आकडे गुंतवणूकदारांसाठी अत्यंत महत्त्वाचे ठरणार आहेत.