जागतिक संकेतांनी बाजारात दिलासा
अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प आणि इराण यांच्यातील संभाव्य शांतता कराराच्या चर्चेतून सकारात्मक संकेत मिळाल्याने जागतिक बाजारात उत्साहाचे वातावरण होते. याचा थेट परिणाम म्हणून भारतीय शेअर बाजारातही मोठी तेजी दिसून आली. मुंबई शेअर बाजाराचा सेन्सेक्स (BSE Sensex) 1,073.61 अंकांनी वाढून 76,488.96 वर बंद झाला, तर निफ्टी 50 (Nifty 50) 24,031.70 वर पोहोचला. सेन्सेक्सची ही गेल्या सहा आठवड्यांतील सर्वात मोठी एका दिवसाची वाढ आहे. फाइनॅन्शियल, ऑटोमोबाईल आणि ऑईल मार्केटिंग कंपन्यांच्या शेअर्समध्ये चांगली खरेदी दिसून आली. परदेशी गुंतवणूकदार (FPIs) जरी विक्री करत असले तरी, देशांतर्गत संस्थात्मक गुंतवणूकदारांच्या (Domestic Institutional Buyers) खरेदीमुळे बाजाराला आधार मिळाला.
तेलाच्या किमती घसरल्या, महागाईला लगाम लागण्याची आशा
या तेजीमागे सर्वात मोठे कारण म्हणजे कच्च्या तेलाच्या (Brent crude) किमतीत झालेली 5% ची घसरण. या घसरणीमुळे आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्च्या तेलाचा भाव $100 प्रति बॅरलच्या खाली आला. भारतासारख्या तेल आयात करणाऱ्या देशांसाठी ही दिलासादायक बाब आहे, कारण यामुळे आयातीचा खर्च कमी होईल आणि महागाई नियंत्रणात आणायला मदत मिळेल. मात्र, विश्लेषकांचे म्हणणे आहे की, गुंतवणूकदार सध्या केवळ चर्चेच्या बातम्यांवर प्रतिक्रिया देत आहेत, कोणताही ठोस करार झालेला नाही.
विदेशी गुंतवणूकदारांची चिंता कायम
बाजार सकारात्मक असला तरी, विदेशी पोर्टफोलिओ गुंतवणूकदार (FPIs) भारतीय बाजारातून पैसे काढत आहेत. 2026 मध्ये त्यांनी आतापर्यंत ₹2.22 लाख कोटींहून अधिकची विक्री केली आहे, जी 2025 च्या तुलनेत जास्त आहे. याचे कारण भारतीय शेअर्सचे महागडे व्हॅल्युएशन (high valuations), अमेरिकेतील वाढलेले बाँड यील्ड्स (US bond yields) आणि रुपयाचे झालेले अवमूल्यन हे आहे. रुपया $1 च्या तुलनेत 95.23 वर आला आहे, पण तरीही तो एका वर्षापूर्वीपेक्षा 12% कमजोर आहे. रिझर्व्ह बँकेच्या हस्तक्षेपामुळे आणि कमी तेल आयात होण्याच्या अपेक्षेमुळे रुपया थोडा सावरला आहे.
पुढील दिशा काय?
अमेरिकेच्या इराणसोबतच्या वाटाघाटींचे काय होते यावर बाजाराची पुढील दिशा अवलंबून असेल. इराणच्या अधिकाऱ्यांनी प्रगतीची पुष्टी केली आहे, परंतु अंतिम करार होण्यास वेळ लागेल असे म्हटले आहे. लेबनॉन आणि स्ट्रेट ऑफ होर्मुज (Strait of Hormuz) येथील विवादांमुळे अजूनही अडथळे आहेत. जर तेलाच्या पुरवठ्यात सुधारणा झाली नाही, तर किमती पुन्हा वाढू शकतात. भारतीय निर्देशांक 23,800–23,900 च्या पातळीवर टिकून राहिल्यास आणि संस्थात्मक खरेदी वाढल्यास बाजारामध्ये अधिक तेजी दिसू शकते.
