भारतीय शेअर बाजारात तेजी, पण रुपयाची घसरण आणि परदेशी गुंतवणूकदारांची चिंता कायम!

बाजारात तेजीचे मुख्य कारण

भारतीय शेअर बाजारात मंगळवारी सलग तिसऱ्या दिवशी वाढ कायम राहिली. निफ्टी 50 ने 211.75 अंकांची वाढ नोंदवत 24,576.60 वर बंद झाला, तर सेन्सेक्स 753.03 अंकांनी वाढून 79,273.33 वर पोहोचला. जागतिक पातळीवर सुधारलेले संकेत, विशेषतः अमेरिका-इराणमधील संभाव्य शांतता चर्चा, महागाई कमी होण्याची चिन्हे आणि कंपन्यांच्या सकारात्मक तिमाही निकालांमुळे बाजाराला गती मिळाली. ICICI Bank, Bank of Maharashtra, PNB Housing Finance आणि Nestle India सारख्या कंपन्यांनी अपेक्षेपेक्षा चांगले निकाल दिले, ज्यामुळे बाजाराला आधार मिळाला. बाजारातील भीती दर्शवणारा इंडिया VIX (India VIX) जवळपास 7% नी घसरून 17.53 वर आला, जो अल्पकालीन चिंता कमी झाल्याचे सूचित करतो.

चिंतेचे प्रमुख मुद्दे: रुपया, परदेशी गुंतवणूकदार आणि तेलाच्या किमती

मात्र, दुसरीकडे भारतीय रुपया मंगळवारी आणखी घसरला. डॉलरच्या तुलनेत रुपया 37 पैशांनी कमजोर होऊन 93.50 च्या पातळीवर पोहोचला. अमेरिकन डॉलरची मजबुती, कच्च्या तेलाच्या किमतीतील अस्थिरता आणि परदेशी संस्थात्मक गुंतवणूकदारांच्या (FII) विक्रीचा वाढता कल यामुळे रुपयावर दबाव आला. सोमवारी FIIs ने ₹1,060 कोटींची निव्वळ विक्री केली, जी मागील खरेदीच्या प्रवाहात बदल दर्शवते. ब्रेंट क्रूड तेल (Brent crude oil) $95 प्रति बॅरलच्या जवळ टिकून आहे, आणि जर इराणच्या सामुद्रधुनीतील तणाव वाढला तर ते $100 पर्यंत जाऊ शकते. हे चित्र चिंताजनक आहे कारण वाढलेल्या वस्तूंच्या किमती आणि कमजोर झालेला रुपया पुन्हा महागाई वाढवू शकतो, ज्याकडे सध्याचा शेअर बाजारातील तेजी दुर्लक्ष करत आहे.

क्षेत्रांनुसार कामगिरी आणि शेअरचे व्हॅल्युएशन

सध्याच्या तेजीमध्ये FMCG आणि रिॲल्टी (Realty) यांसारख्या सेक्टरमध्ये 2% पेक्षा जास्त वाढ दिसून आली. मात्र, काही कंपन्यांच्या शेअर्सची कामगिरी निराशाजनक राहिली. SBI Life Insurance या प्रमुख विमा कंपनीचा शेअर मंगळवारी 3.63% घसरला. 79.74 च्या उच्च प्राइस-टू-अर्निंग (P/E) रेशोमुळे हा शेअर महाग मानला जातो आणि नफा वसुलीच्या दबावाला बळी पडू शकतो. Hindustan Unilever (HUL), ज्याचे बाजार भांडवल सुमारे ₹5.26 ट्रिलियन आहे, तो सुमारे 4% वाढला. HUL चा P/E रेशो 36.28 आहे, जो FMCG क्षेत्राच्या सरासरीपेक्षा कमी पण काही प्रतिस्पर्धकांपेक्षा जास्त आहे. नफ्याऐवजी विक्रीचे प्रमाण वाढवण्याच्या कंपनीच्या धोरणावर प्रश्नचिन्ह आहे. ICICI Bank चा P/E रेशो 17.77 आहे, जो HDFC Bank च्या 16.05-19.10 च्या श्रेणीत येतो, ज्यामुळे या बँकेचे व्हॅल्युएशन योग्य असल्याचे दिसते. फार्मा कंपनी Dr. Reddy's Laboratories चा P/E रेशो 18.52 आहे, जो Sun Pharmaceutical Industries च्या 32.4-36.82 च्या तुलनेत कमी आहे, यावरून Dr. Reddy's कदाचित Sun Pharma पेक्षा स्वस्त आहे असे सूचित होते.

सावधगिरीची कारणे

मध्य पूर्वेतील तणाव कमी होण्याची आशा आणि कंपन्यांचे चांगले निकाल यावर आधारित बाजारातील आशावाद, प्रत्यक्ष आर्थिक वास्तवापेक्षा जास्त असल्याचे दिसून येते. भारतीय रुपयाची सततची कमजोरी हे एक मोठे चिंतेचे कारण आहे, कारण यामुळे आयातित महागाई वाढू शकते आणि आयात करणाऱ्या व्यवसायांना फटका बसू शकतो. परदेशी गुंतवणूकदारांची (FII) सततची विक्री दर्शवते की त्यांना नजीकच्या भविष्यात भारताच्या आर्थिक दृष्टिकोनवर पुरेसा विश्वास नाही. SBI Life Insurance मध्ये झालेली घसरण आणि त्याचे उच्च व्हॅल्युएशन हे दर्शवते की बाजारातील तेजी केवळ भावनांवर आधारित असू शकते आणि त्यात मूलभूत धोके लपलेले असू शकतात. 80 च्या जवळचा P/E रेशो, स्पष्टपणे दिसणाऱ्या जलद वाढीशिवाय, समर्थनीय नाही. तसेच, अमेरिका-इराण चर्चा अनिश्चित आहेत; यातील कोणतीही अपयश तेलाच्या किमती आणि गुंतवणूकदारांचा विश्वास झपाट्याने खाली आणू शकते.

पुढील वाटचाल

बुधवारपर्यंत अमेरिका-इराण शांतता चर्चेचे निकाल येण्याची शक्यता आहे, ज्याकडे सर्वजण लक्ष ठेवून आहेत. देशांतर्गत पातळीवर, रिझर्व्ह बँकेच्या (RBI) पत धोरण समितीच्या बैठकीचे इतिवृत्त (minutes) महत्त्वाचे ठरेल. आगामी काळात Tech Mahindra, Havells आणि Oracle सारख्या कंपन्यांचे निकाल विशिष्ट शेअर्सना गती देऊ शकतात. निफ्टीचा तांत्रिक चार्ट सध्या अल्पकालीन ताकद दर्शवत असला तरी, जास्त खरेदी (overbought conditions) आणि आर्थिक दबाव यामुळे उच्च पातळीवर नफा वसुली होण्याची शक्यता आहे. निफ्टीसाठी 24,500 च्या आसपास तात्काळ आधार (support) आहे.