भारतीय रुपया डॉलरसमोर घसरला, जागतिक तणावामुळे चिंता वाढली

रुपयावर जागतिक तणावाचे सावट

सोमवारी भारतीय रुपयाने डॉलरसमोर घसरण नोंदवली. मागील सत्राच्या तुलनेत 3 पैशांनी घसरून रुपया 95.74 वर बंद झाला. जागतिक बाजारात भू-राजकीय तणावाच्या बातम्यांमुळे गुंतवणूकदारांमध्ये चिंता वाढली आहे. विशेषतः, इराणवर नवीन अमेरिकन निर्बंध लागू होण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे, ज्यामुळे तेल पुरवठ्यात व्यत्यय येण्याची आणि हॉर्मुझच्या सामुद्रधुनीजवळ अस्थिरता वाढण्याची भीती आहे.

कच्च्या तेलाचा रुपयाला फटका

ऊर्जा किमती रुपयासाठी अत्यंत महत्त्वाच्या ठरत आहेत. आंतरराष्ट्रीय बाजारात ब्रेंट क्रूड ऑईलच्या किमती $92 प्रति बॅरलच्या वर अस्थिर रेंजमध्ये व्यवहार करत आहेत. वाढत्या कच्च्या तेलाच्या किमतींमुळे भारताला तेल आयातीसाठी जास्त परकीय चलन खर्च करावे लागते, ज्यामुळे रुपयावर नेहमीच दबाव येतो. जेव्हा आयातदार या ऊर्जा आयातीसाठी डॉलरची मागणी करतात, तेव्हा स्थानिक चलन कमकुवत होते.

शेअर बाजारातही मंदी

देशांतर्गत शेअर बाजारातही सावध पवित्रा दिसून आला. BSE सेन्सेक्स 171.72 अंकांनी घसरून 77,369.11 वर, तर निफ्टी 50 32.95 अंकांनी घसरून 24,219.05 वर बंद झाला. परकीय संस्थात्मक गुंतवणूकदारांनी (FIIs) मागील सत्रात ₹542.71 कोटी किमतीचे शेअर्स विकल्यामुळे बाजारातील या घसरणीला हातभार लागला आहे. जेव्हा हे गुंतवणूकदार भारतीय शेअर्स विकून आपले भांडवल देशाबाहेर नेतात, तेव्हा डॉलरची मागणी वाढते, ज्यामुळे रुपयाचे मूल्य आणखी कमी होते.

परकीय चलन साठा आशेचा किरण

या सर्व आव्हानांना तोंड देत असताना, भारताची बाह्य आर्थिक स्थिती मजबूत दिसत आहे. भारतीय रिझर्व्ह बँकेने (RBI) दिलेल्या माहितीनुसार, 14 ऑगस्ट रोजी संपलेल्या आठवड्यात देशाचा परकीय चलन साठा $9.905 अब्ज नी वाढून $716.907 अब्ज पर्यंत पोहोचला आहे. हा प्रचंड साठा मध्यवर्ती बँकेसाठी एक महत्त्वपूर्ण संरक्षण कवच म्हणून काम करतो. गरजेनुसार चलन बाजारात हस्तक्षेप करून रुपयाची घसरण रोखण्यासाठी याचा उपयोग होतो.

गुंतवणूकदारांसाठी पुढील दिशा

पुढील काळात रुपयाची हालचाल काही प्रमुख घटकांवर अवलंबून असेल. कच्च्या तेलाच्या किमतीतील चढ-उतार सर्वात महत्त्वाचे ठरतील, कारण कोणत्याही वाढीमुळे आयात खर्च वाढू शकतो. याव्यतिरिक्त, आंतरराष्ट्रीय बाजारातील डॉलर निर्देशांक (US Dollar Index) आणि जागतिक संकेतांवरही लक्ष ठेवावे लागेल. तसेच, भारतीय शेअर बाजारातून FIIs चा होणारा विक्रीचा ओघ रुपयाच्या रिकव्हरीमध्ये अडथळा आणू शकतो.