Indian Rupee: रुपया सावरला, पण 'या' कारणांमुळे अनिश्चितता कायम!

रुपयाला तात्पुरता दिलासा

Indian Rupee च्या गुंतवणूकदारांसाठी आजचा दिवस थोडा दिलासादायक ठरला. आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्च्या तेलाच्या किमती $100 प्रति बॅरलच्या खाली घसरल्या आणि मध्य पूर्वेतील तणाव कमी होण्याची चिन्हे दिसू लागल्याने रुपयाला तात्पुरती उसळी मिळाली. मंगळवारी, रुपया 0.1% मजबूत होऊन 93.8650 वर बंद झाला. यामुळे तीन दिवसांपासून सुरू असलेला रुपयाचा विक्रमी नीचांकांचा (record lows) क्रम थांबला. भारतीय शेअर्स आणि बॉण्ड्समध्येही सुधारणा दिसून आली, निफ्टी 2% वाढला आणि १० वर्षांच्या बॉण्ड यील्डमध्ये घट झाली.

तणाव कायम, ग्रोथ फोरकास्ट घटला

मात्र, ही तेजी फार काळ टिकेल का, यावर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे. इराणने अमेरिकेशी वाटाघाटींना नकार दिल्याने भू-राजकीय तणाव पूर्णपणे संपलेला नाही. यासोबतच, गोल्डमन सॅक्सने भारताचा आर्थिक विकासाचा अंदाज (growth forecast) 5.9% पर्यंत कमी केल्याने चिंता वाढली आहे. वर्षाच्या सुरुवातीपासून रुपया सुमारे 4% कमजोर झाला आहे, ज्यामध्ये मार्च महिन्यात परकीय गुंतवणूकदारांनी पैसे काढून घेतल्याने आणि तेलाच्या वाढलेल्या किमतींचा मोठा वाटा आहे.

गोल्डमन सॅक्सचे अहवाल आणि धोके

गोल्डमन सॅक्सच्या अहवालानुसार, 2026 साठी भारताचा ग्रोथ फोरकास्ट 7% वरून 5.9% पर्यंत कमी करण्यात आला आहे. बँकेच्या मते, 2026 पर्यंत भारतात महागाई (inflation) 4.6% पर्यंत वाढू शकते (जी आधी 3.9% अपेक्षित होती) आणि चालू खात्यातील तूट (current account deficit) जीडीपीच्या 2% पर्यंत वाढू शकते (आधी 1.3% अपेक्षित होती). तेलाच्या वाढलेल्या किमतींचा भारताच्या चालू खात्यावर मोठा परिणाम होतो. ऐतिहासिकदृष्ट्या, क्रूड ऑईलच्या किमतीत प्रत्येक $10 ची वाढ झाल्यास भारताची चालू खात्यातील तूट 30-40 बेसिस पॉईंट्सने वाढते. सध्या $100-$105 प्रति बॅरलच्या दराने, ही तूट जीडीपीच्या 1.9% ते 2.2% पर्यंत पोहोचू शकते.

भविष्यातील वाटचाल

या परिस्थितीचा सामना करण्यासाठी, गोल्डमन सॅक्सने भारतात पॉलिसी रेपो रेटमध्ये 50 बेसिस पॉईंट्स वाढ अपेक्षित असल्याचे म्हटले आहे. भू-राजकीय तणाव आणि आर्थिक दबावामुळे Indian Rupee साठी धोके अजूनही कायम आहेत. इराणने अमेरिकेशी चर्चेच्या वृत्तांना 'खोट्या बातम्या' म्हणत फेटाळले आहे, ज्यामुळे तणाव कमी होण्याची शक्यता कमी दिसते. चालू खात्यातील वाढती तूट आणि रुपयाचे अवमूल्यन ही भारतासाठी मोठी आव्हाने आहेत, ज्यामुळे परकीय चलन साठ्यावर ताण येऊ शकतो. शेवटी, Indian Rupee आणि एकूणच बाजारातील भावनांमध्ये खरी सुधारणा होण्यासाठी मध्य पूर्वेतील भू-राजकीय संघर्षावर ठोस तोडगा निघणे आवश्यक आहे. तोपर्यंत गुंतवणूकदार सावध राहण्याची शक्यता आहे.