भारतीय रुपया अमेरिकन डॉलरच्या तुलनेत पुढील १८ महिन्यांत १०० चा टप्पा गाठू शकतो, असा इशारा UBS Investment Bank ने दिला आहे. स्ट्रक्चरल ट्रेड चॅलेंजेस आणि जागतिक मॅक्रो दबावामुळे चलनावर मोठी टांगती तलवार आहे.
सध्या भारतीय रुपया अमेरिकन डॉलरच्या तुलनेत ९५.७० ते ९५.९६ या रेंजमध्ये ट्रेड करत आहे. UBS Investment Bank चे चीफ स्ट्रॅटेजिस्ट भानू बवेजा यांनी व्यक्त केलेल्या अंदाजानुसार, पुढील १८ महिन्यांत रुपया १०० च्या पातळीला स्पर्श करू शकतो. हा इशारा केवळ एका तात्पुरत्या बाजारातील संकटाकडे नाही, तर अर्थव्यवस्थेतील मूलभूत आव्हानांकडे निर्देश करतो.
रुपयावर दबाव का आहे?
भारताच्या जागतिक स्तरावरील निर्यातीची स्पर्धात्मकता टिकवून ठेवणे हे मोठे आव्हान बनले आहे. रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) चलनातील अस्थिरता नियंत्रित करण्याचा प्रयत्न करत असली, तरी केवळ मॉनेटरी पॉलिसीने स्ट्रक्चरल प्रश्न सुटणे कठीण आहे. रुपया कमकुवत झाल्यामुळे आयात महाग होते, ज्यामुळे देशांतर्गत महागाई वाढण्याची शक्यता असते.
जागतिक घडामोडींचा परिणाम
अमेरिकेतील वाढते व्याजदर हे देखील रुपयाच्या घसरणीचे एक मुख्य कारण आहे. जेव्हा अमेरिकन बाँड यील्ड वाढतात, तेव्हा जागतिक गुंतवणूकदार सुरक्षित आणि जास्त परतावा देणाऱ्या अमेरिकन मार्केटमध्ये गुंतवणूक करणे पसंत करतात. सध्या अनेक गुंतवणूकदार भारताऐवजी अमेरिका, कोरिया आणि तैवानमधील AI क्षेत्रातील तेजीला अधिक पसंती देत आहेत.
कच्च्या तेलाचा धोका
भारतीय अर्थव्यवस्थेसाठी कच्चे तेल (Crude Oil) ही सर्वात मोठी कमजोरी आहे. जर जागतिक बाजारात कच्च्या तेलाच्या किमती प्रति बॅरल $१३० ते $१४० पर्यंत पोहोचल्या, तर आयात खर्च प्रचंड वाढेल आणि चलनावरील दबाव अधिक तीव्र होईल. आरबीआय आता कोणत्याही ठराविक रेटला वाचवण्यापेक्षा चलनाची घसरण हळूहळू आणि शिस्तबद्ध पद्धतीने होईल, यावर भर देण्याची शक्यता आहे.
गुंतवणूकदारांसाठी आगामी काळात ट्रेड डेफिसिट, परकीय गुंतवणूक (FII) आणि कच्च्या तेलाच्या किमतींकडे लक्ष ठेवणे अत्यंत महत्त्वाचे ठरणार आहे.