भारतीय रुपया स्थिर, कच्चे तेल स्वस्त होऊनही आयातदारांची डॉलर मागणी वाढली

रुपयाची संथ गती

सोमवारी भारतीय रुपया अमेरिकी डॉलरच्या तुलनेत फारसा बदलला नाही. दिवसभराच्या सुरुवातीच्या टप्प्यात रुपया 95.1275 पर्यंत वाढला होता, जो तीन आठवड्यांतील उच्चांक होता. आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्च्या तेलाच्या किमतीत मोठी घट झाली होती. सामान्यतः, यामुळे रुपयाला बळ मिळते. मात्र, आयातदार आणि सार्वजनिक क्षेत्रातील बँकांकडून मोठ्या प्रमाणावर डॉलरची मागणी असल्याने रुपया 95.15 च्या पातळीच्या पुढे जाऊ शकला नाही.

कच्च्या तेलाचा परिणाम आणि जागतिक घडामोडी

भारताच्या अर्थव्यवस्थेसाठी कच्च्या तेलाच्या किमती महत्त्वाच्या ठरतात, कारण देश आपल्या ऊर्जेच्या गरजा भागवण्यासाठी मोठ्या प्रमाणावर आयात करतो. मध्य पूर्वेतील तणाव कमी करण्यासाठी झालेल्या राजनैतिक प्रयत्नांमुळे नवीन करार होऊ शकतो, अशा वृत्तांमुळे कच्च्या तेलाच्या किमतीत मोठी घट झाली. या जागतिक घडामोडीमुळे सुरुवातीला आशियाई चलनांमध्ये सुधारणा दिसून आली आणि स्थानिक शेअर बाजारातही तेजी आली. मात्र, रुपयाची गती फार काळ टिकली नाही.

डॉलर खरेदी आणि जागतिक हस्तक्षेप

रुपया एका मर्यादित पातळीवर व्यवहार करत असताना, जागतिक चलन बाजारात मात्र अधिक चढ-उतार दिसून आले. जपानच्या येनने तीन महिन्यांचा उच्चांक गाठला, कारण अमेरिका आणि जपानच्या अधिकाऱ्यांनी संयुक्त हस्तक्षेप केला. येनला स्थिर करण्यासाठी सुमारे $36.58 अब्ज वापरण्यात आले. याउलट, डॉलर इंडेक्स (ज्यामध्ये अमेरिकन डॉलरची इतर प्रमुख चलनांच्या तुलनेत ताकद मोजली जाते) 99.7 वर स्थिर राहिला. यावरून असे दिसून येते की स्थानिक पातळीवर हस्तक्षेप होऊनही डॉलर मजबूत स्थितीत आहे.

RBI चे धोरण चर्चेत

आता बाजाराचे लक्ष रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) च्या पतधोरण समितीच्या बैठकीकडे लागले आहे. अंतिम निर्णय बुधवार, [Add Day of Week if known] रोजी अपेक्षित आहे. बहुतांश अर्थतज्ज्ञांच्या मते, RBI व्याजदर कायम ठेवण्याची शक्यता आहे. वाढती महागाई आणि आर्थिक विकास यांमधील समतोल साधण्याचा प्रयत्न केंद्रीय बँक करत आहे.

पुढील दिशा

आगामी काळात RBI चलनवाढ आणि महागाईबाबत काय भाष्य करते, याकडे गुंतवणूकदारांचे लक्ष असेल. कारण या गोष्टी पुढील काही आठवड्यांमध्ये रुपयाच्या दिशेवर परिणाम करू शकतात. विदेशी व्यापारात व्यवहार करणाऱ्या कंपन्यांसाठी, तज्ञांनी सावधगिरीचा सल्ला दिला आहे. निर्यातदारांनी निश्चित ऑर्डरनुसार आपलं एक्सपोजर हेज (hedge) करण्याचा सल्ला दिला आहे, तर आयातदारांनी सध्याच्या दरांवर लॉक-इन (lock-in) करण्याचा विचार करावा, जेणेकरून संभाव्य चलन अस्थिरतेचा सामना करता येईल.